Οι φυλακές και το αίνιγμα της νομιμότητας

Giovanni Battista Piranesi, The Gothic Arch,  The Imaginary Prisons

[αναδημοσίευση από το Red NoteBook]

Η βαρύτητα που έχει το θέμα της φυλακής στο δημόσιο λόγο υστερεί κατά πολύ της βαρύτητας που έχει το έγκλημα ή, πιο σωστά, ο λόγος περί ασφάλειας συναρθρωμένος με την εγκληματική δραστηριότητα.  Με βάση δε, όχι υποθέσεις εργασίας αλλά σκληρά ποσοτικά δεδομένα, η αύξηση του ποινικού πληθυσμού δε συμβαδίζει με ανάλογη αύξηση της εγκληματικότητας αλλά με την παραγωγικότητα και αυστηροποίηση του ποινικού μηχανισμού, τις μεταβολές στους ποινικούς θεσμούς και την ανασήμανση της λειτουργίας τους. Με διαδικασίες δηλαδή, όπου ο έλεγχος του εγκλήματος μετεγγράφεται ως προνομιακό αντικείμενο των πολιτικών διαχείρισης του κινδύνου, κυρίως σε περιόδους πολιτικής και οικονομικής κρίσης.

Συνάρτηση των παραπάνω είναι οι περιστάσεις αλλά και  ο τρόπος με τον οποίο εισάγεται το θέμα της φυλακής στο δημόσιο λόγο, κυρίως όταν κάποια γεγονότα [εξεγέρσεις, αποδράσεις, απεργίες πείνας] διαταράσσουν τη «σωφρονιστική κανονικότητα». Και λέγοντας σωφρονιστική κανονικότητα αναφέρομαι κυρίως στον άξονα του κυρίαρχου λόγου περί φυλακής/φρουρίου όπου απομονώνεται από την κοινωνία το επικίνδυνο εγκληματικό σύμπαν. Έτσι, οποιαδήποτε α-ταξία στους χώρους εγκλεισμού παράγει λόγους που εστιάζουν τόσο στα διαταρακτικά αποτελέσματα για την κοινωνία, εφόσον «ο αποκλεισμός δεν είναι τέλειος», όσο και στην ανάγκη περαιτέρω αυστηροποίησης των ποινικών θεσμών.

Debate Noam Chomsky & Michel Foucault - On human nature [Subtitled]

[πηγή: ROAR Magazine]

Συζήτηση για τη Χρυσή Αυγή στα ΑΣΚΙ

"Το φαινόμενο Χρυσή Αυγή: τέσσερις συγγραφείς συνομιλούν με αφορμή τα βιβλία τους", οι Στ. Ζουμπουλάκης, Αφ. Κουκουτσάκη, Ά. Φραγκουδάκη και Δ. Ψαρράς. Θα ακολουθήσει το The Cleaners (2012) του Κ. Γεωργούση για την προεκλογική εκστρατεία της Χρυσής Αυγής, παρουσία του.

[το πρόγραμμα του 3ημέρου]

Η παρέμβασή μου

Κατά τη γνώμη μου το φαινόμενο ΧΑ παραμένει ανοιχτό κεφάλαιο καθώς τίθενται συνεχώς νέα ζητήματα απέναντι στα οποία καλούμαστε να τοποθετηθούμε. Θα καταθέσω, λοιπόν, κάποιες σκέψεις αλλά η πρόθεσή μου είναι μάλλον να ενεργοποιήσω ερωτήματα παρά να διακινδυνεύσω απαντήσεις τις οποίες ομολογώ ότι δεν έχω.

Και θα ξεκινήσω λέγοντας λίγα πράγματα για το βιβλίο μας, τα οποία αφορούν κυρίως την μεθοδολογική μας πρόταση για την προσέγγιση του φαινομένου της ΧΑ. Μια προσέγγιση η οποία πιθανόν βοηθά να συνεχίσουμε μια συζήτηση η οποία έχει μείνει σε εκκρεμότητα, θέτοντας νέα ζητήματα υπό το φως και των πρόσφατων εξελίξεων.

Il Manifesto, 24.10.2013, La criminologa Koukoutsaki: “E’ la rovina dello stato sociale”

L'esperto • Intervista al docente dell'Università Panteion di Atene Afroditi Koukoutsaki

Manifestazione di Alba Dorata

Argiris Panagopoulos, ATENE

«Alba Dorata fun­zio­nava come orga­niz­za­zione cri­mi­nale, carat­tere che ha man­te­nuto anche sotto la veste del par­tito par­la­men­tare, ma ora con la teo­ria degli oppo­sti estre­mi­smi lo Stato torna a pena­liz­zare chi pro­te­sta», sot­to­li­nea Afro­diti Kou­kou­tsaki, pro­fes­sore di Cri­mi­no­lo­gia nell’Università Pan­teion di Atene, e autore insieme a Marios Emma­nui­li­dis del libro «Alba Dorata e stra­te­gie della gestione della crisi» (Ed. Futura).
Alba Dorata è pra­ti­ca­mente sotto pro­cesso, ma secondo i son­daggi rie­sce a trat­te­nere le per­dite… Per­ché tra le altre cose rap­pre­senta l’estrema forma poli­tica di un raz­zi­smo spon­ta­neo, già pre­sente nella società greca carat­te­riz­zata da un ethos puni­tivo e di esclu­sione. Que­sto raz­zi­smo in linea di mas­sima è pro­dotto, sul piano sim­bo­lico e reale, dalla rovina dello Stato sociale e la simul­ta­nea emer­sione del cosid­detto Stato penale. In que­sto senso, la rispo­sta isti­tu­zio­nale di un pro­ce­di­mento giu­di­zia­rio sem­bra troppo “tec­nica” e pro­ba­bil­mente non avrà l’impatto spe­rato sulla popo­la­zione. Può suc­ce­dere anche che il raz­zi­smo spon­ta­neo delle masse venga assor­bito da altre for­ma­zioni poli­ti­che o sociali. È impor­tante anche il timing con cui si è atti­vato il mec­ca­ni­smo penale, dopo tanti anni durante i quali Alba Dorata fun­zio­nava come orga­niz­za­zione cri­mi­nale, pur­troppo doveva esserci l’omicidio di Pavlos Fys­sas per arri­vare all’espulsione dell’ AD, un meccanismo che era pronto da mesi.  

Alba Dorata e strategie di gestione della crisi

Alba Dorata e strategie di gestione della crisi 

Millepiani, n. 40, Sabato, 26 Ottobre 2013 Recensioni

Afroditi Koukoutsaki - Marios Emmanuilidis

Prefazione: Dimitris Psarras

2013, Edizioni Futura, Atene (Grecia)

pp. 140, 12,78 euro

Alba Dorata e strategie di gestione della crisi

Economia e crisi della governabilità neoliberale. La funzione strategica del Sistema razzista

Marios Emmanouilidis affronta Alba Dorata come l’estrema forma politica di un processo di fascistizzazione e razzistizzazione della società greca e analizza quelle caratteristiche della modificazione capitalistica che sono legate con la crisi della governabilità neoliberale, che hanno indotto o almeno permesso questo processo. Si tratta di quella mutazione del capitalismo in “capitalism with derivatives” in cui il rischio del capitale, come impegno e distribuzione dei rischi, viene garantito dagli elementi del lavoro e della proprietà della popolazione, dalla sua stessa vita. Si tratta della condizione in cui lo stato non è capace di controllare le circolazioni del capitale deterritorializzato, e poiché queste non si interessano dello stato, lo deviano oppure lo penetrano. Questa deviazione è attraversata dello stato dalla parte del capitale, mette lo stato in crisi, quindi esso ricorre alla popolazione e al suo lavoro per la preservazione della sua esistenza. Ugualmente, per lo stato e il capitale l’unico punto per ancorarsi, per mantenere la propria esistenza sono la vita e il lavoro della popolazione: il punto più debole e, nello stesso tempo, il punto più forte. La continua produzione di punti vuoti di intersezione da parte delle reti di potere (come risultato della crisi continua dell’economia e dello stato), ha provocato il bisogno di un riconfigurazione delle forme di potere con il rafforzamento del potere sovrano (sovereignty). Questo rafforzamento della sovranità statale è collegato a una tendenza di fascistizzazione dello stato e ha reso possible la presenza attiva di Alba Dorata. Quindi, l’apertura di un campo di possibilità per il fenomeno spontaneo fascismo/razzismo e di Alba Dorata non si collega soltanto con i processi di repressione e di dislocamento delle resistenze, ma anche con l’incalzante ricerca di un limite simbolico nella deterritorizzazione del capitale finanziario.

Aφροδίτη Κουκουτσάκη, Η Χρυσή Αυγή δεν προέκυψε ως κεραυνός εν αιθρία

Συνέντευξη στην Πόλυ Κρημνιώτη, Αυγή της Κυριακής, 1/12/2013

 

To φαινόμενο της Χρυσής Αυγής ως αποτύπωμα μέσα στη συνθήκη βαθιάς κρίσης που βιώνει αυτή την περίοδο η ελληνική κοινωνία, εξετάζει το βιβλίο "Χρυσή Αυγή και στρατηγικές διαχείρισης της κρίσης" (εκδ. Futura) του κοινωνιολόγου Μάριου Εμμανουηλίδη και της εγκληματολόγου Αφροδίτης Κουκουτσάκη, επιχειρώντας να θέσει στο τραπέζι του προβληματισμού δημιουργικά ερωτήματα, αντί να καταφύγει σε θέσφατες απαντήσεις.

Με αφετηρία το γεγονός ότι οι κρισιακές συνθήκες λειτούργησαν ως καταλύτης, ακόμα και ως απενοχοποιητικός παράγοντας στην ανάδυση και τη γιγάντωση της Χρυσής Αυγής, οι δύο συγγραφείς παρακάμπτουν τη συγκυρία και στρέφουν την προσοχή τους στη συνθήκη που κατέστησε δυνατή τη δράση και την απήχηση που δείχνει να έχει στην ελληνική κοινωνία.

Επιχειρώντας να αναδείξουμε τους προβληματισμούς που καταθέτουν στο βιβλίο τους οι δύο συγγραφείς, μιλήσαμε με την Αφροδίτη Κουκουτσάκη, η οποία εξηγεί γιατί στην παρούσα συγκυρία δεν βοηθάνε οι αξιωματικές διαπιστώσεις, οι ετοιμοπαράδοτες απαντήσεις και κυρίως ο εφησυχασμός της κοινωνίας.

Χρυσή Αυγή και Στρατηγικές Διαχείρισης της Κρίσης. Παρουσίαση του βιβλίου

Παρουσίαση του βιβλίου των Μάριου Εμμανουηλίδη και Αφροδίτης Κουκουτσάκη, "Χρυσή Αυγή και στρατηγικές διαχείρισης της κρίσης", εκδόσεις futura, Αθήνα, κτίριο Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων, 11 Νοεμβρίου 2013

Πρόλογος: Δέσποινα Κουτσούμπα,
Συντονίζει ο Δημήτρης Ψαρράς.
Ομιλητές:
1. Θανάσης Λάγιος, διδάκτορας φιλοσοφίας, 04:30 - 23:00
2. Γιάννης Μηλιός, οικονομολόγος, ΕΜΠ, 23:00 - 49:00
3. Θωμάς Παπακωνσταντίνου, υπ. διδάκτορας κοινωνικής ανθρωπολογίας, 49:00 - 01:09:00
4. Σταύρος Σταυρίδης, καθ. αρχιτεκτονικής, ΕΜΠ, 01:09:00 - 01:39:00
Δευτερολογίες, 01:39:00 - 02:08:07

Θανάσης Λάγιος, Χρυσή Αυγή και στρατηγικές διαχείρισης της κρίσης: Σκέψεις γύρω από τον φασισμό

Εισήγηση στην εκδήλωση παρουσίασης του βιβλίου των Μάριου Εμμανουηλίδη και Αφροδίτης Κουκουτσάκη Χρυσή Αυγή και στρατηγικές διαχείρισης της κρίσης, εκδόσεις futura, Αθήνα 11.11.2013

 αναδημοσίευση από futura

Είθισται μία βιβλιοπαρουσίαση να αποτελεί μία συνάντηση αναγνώσεων, ενδεχομένως διαφορετικών μεταξύ τους, δηλαδή όχι απαραίτητα αντιφατικών ή αντιθετικών, αλλά ενεργοποιημένων μέσα από διαφορετικές προοπτικές. Ασφαλώς, όμως, η συνάντηση των αναγνώσεων έχει ως στόχο την ανάδειξη του υπό συζήτηση βιβλίου είτε μέσα από την συμφωνία είτε μέσα από τη διαφωνία με την προοπτική των συγγραφέων. Αυτή η προφανής διαπίστωση προϋποθέτει ένα διόλου προφανές ερώτημα: για ποιο λόγο πρέπει να αναδειχθεί και να συζητηθεί σήμερα το βιβλίο των Εμμανουηλίδη & Κουκουτσάκη; Η πρώτη απάντηση που έρχεται στο νου και στα χείλη σχεδόν αυθόρμητα και δίχως ιδιαίτερη δυσκολία, είναι ότι πρόκειται για ένα βιβλίο σχετικό με την Χρυσή Αυγή, δηλαδή σχετικό με το απόλυτο κακό που έπληξε εσχάτως την ελληνική κοινωνία, και επομένως είναι επείγουσα πολιτική ανάγκη και ύψιστο πολιτικό καθήκον να αναδειχθεί η σκοτεινή πλευρά αυτού του φαινομένου. Άλλωστε όλες οι δυνάμεις του λεγόμενου συνταγματικού τόξου έχουν στρέψει τα βέλη τους απέναντι στους χρυσαυγίτες, καθώς ο λόγος περί αντιφασισμού υποκαθιστά εκκωφαντικά τη σιωπή περί αντικαπιταλισμού. Εντούτοις, όσο προφανής και αν είναι αυτή η απάντηση, άλλο τόσο παραπλανητική είναι, διότι σίγουρα θα απογοητευθούν όσοι ελπίζουν να διαβάσουν ένα βιβλίο για την εγκληματική συμμορία της Χ. Α., ένα βιβλίο που να αφηγείται το εύπεπτο και χιλιοειπωμένο παραμύθι περί φασισμού, το οποίο μέσα από τα αντιφασιστικά δελτία των 8, μας γυρνάει στην παιδική μας ηλικία: «Περπατώ περπατώ εις το δάσος όταν ο λύκος δεν είναι εδώ. Λύκε-λύκε είσαι εδώ;».

Amanda Beech, Final Machines, 2012

Το σκάνδαλο ‘Ψυχαργώς’ στην μνημονιακή ολοκλήρωσή του: Ιδιωτικοποίηση της Ψυχικής Υγείας και εξαθλίωση των ψυχικά πασχόντων

                                            αντίσταση στην διάλυση της δημόσιας ψυχικής υγείας

                                            σημαίνει διεκδίκηση ενός χειραφετητικού συστήματος

                                       που αποκαθιστά τον Λόγο και τα δικαιώματα

των συνανθρώπων με ψυχιατρική εμπειρία 

                                

Ένα προμελετημένο έγκλημα βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε εξέλιξη στη χώρο της Ψυχικής Υγείας, με την αδίστακτη εφαρμογή των νεοφιλελεύθερων πολιτικών μέσω του μνημονίου, που οδηγούν με ραγδαίους ρυθμούς στην περαιτέρω κοινωνική απόρριψη/εξοστρακισμό των ανθρώπων με προβλήματα ψυχικής υγείας, μέσα από την πλήρη και στοχευμένη απεξάρθρωση/διάλυση του συστήματος των δημόσιων υπηρεσιών και την αντικατάστασή τους από πλήρως ιδιωτικοποιημένες υπηρεσίες, κερδοσκοπικές και δήθεν «μη κερδοσκοπικές» (ΜΚΟ), όπου πρόσβαση θα έχουν μόνο όσοι θα μπορούν να πληρώσουν.

Για την παρουσίαση του βιβλίου Χρυσή Αυγή και στρατηγικές διαχείρισης της κρίσης

Χρυσή Αυγή και στρατηγικές διαχείρισης της κρίσης

Μάριος Εμμανουηλίδης - Αφροδίτη Κουκουτσάκη

Εκδόσεις Futura, Ιούνιος 2013

Τα δύο κείμενα αυτού του τόμου αναφέρονται στο αντικείμενο ΧΑ, χωρίς όμως να εξαντλούνται σε ένα close reading της παρουσίας της, καθώς η κίνηση είναι από την απορία της φασιστικής παρουσίας στο εγχείρημα μιας έκθεσης του παρόντος ως πολύπλοκης και αντιφατικής διαδικασίας της αναδιάταξης των τρόπων εξουσίας. Ειδικότερα, το εγχείρημα συνίσταται στη διερεύνηση των συνθηκών που επέτρεψαν την πιθανότητα εμφάνισης της Χρυσής Αυγής και τη στρατηγική της λειτουργία, και όχι στα μορφολογικά και τυπολογικά χαρακτηριστικά της παρούσας μορφής του ρατσισμού-φασισμού, αυθόρμητου, κομματικού ή κρατικού.

Στο πρώτο κείμενο αναζητείται η θετική συσχέτιση ανάμεσα στις στοχευμένες ρατσιστικές πρακτικές των εξουσιών (τόσο κρατικών όσο και χρυσαυγίτικων) και στην παραγωγή ενός μετα-κρισιακού πληθυσμού εργασίας υποτιμημένης αξίας και πειθαρχημένης γενικής νόησης, ένα μετα-κρισιακό πληθυσμό σε κατάσταση διαρκούς κρίσης.

Το δεύτερο κείμενο, με κεντρικό άξονα τις έννοιες νομιμότητα και νομιμοποίηση, διερευνά τη σχέση ανάμεσα στις πρακτικές της ΧΑ και τις μορφές με τις οποίες ασκείται η θεσμική βία σε περιόδους οικονομικής και πολιτικής κρίσης όπου οι ποινικές πρακτικές συνιστούν κρίσιμο πεδίο, όχι μόνον από την άποψη της καταστολής αλλά από την άποψη του πολιτισμικού τους περιεχομένου και των νοημάτων που επικοινωνούν.

Στόχος των κειμένων δεν είναι να ορίσουν τη ΧΑ ως σημειακό αντικείμενο, ως αποτέλεσμα του συνόλου των δυνάμεων που το καθορίζουν και το εξηγούν, αλλά να την εντάξουν σε ένα στρατηγικό πεδίο δράσεων και δυνάμεων, των οποίων οι μετατοπίσεις, οι καμπυλώσεις, οι εντάσεις όρισαν την πιθανότητα της παρουσίας και της δυναμικής της. Να ερευνήσουν τη συναρμογή των δυνάμεων, δυνάμεων ασταθών και δυνητικών, εντός της οποίας κατέστη πιθανή και λειτουργεί η παρουσία της, χωρίς να εγκλωβιστούν στην τυραννία της εξήγησης.