Πέμπτη 11 Ιουνίου 2009

το μήνυμα των εκλογών: καραμπόλα

Η ΠΡΟΤΑΣΗ Η Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και η Ευρωπαϊκή Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου εκφράζουν την βαθιά τους ανησυχία για την επείγουσα κατάσταση που έχει διαμορφωθεί σε σχέση με το σύστημα παροχής ασύλου και την έξαρση της ξενοφοβίας και της ρατσιστικής βίας στην Ελλάδα. Η ΕΕΔΑ και η AEDH προτείνουν πολιτικές και άμεση δράση, ώστε να αποφευχθεί η επιδείνωση φαινομένων παραβίασης δικαιωμάτων του ανθρώπου με ιδιαίτερα αρνητικές συνέπειες για τα θύματα και την κοινωνία. [……………….] - Να παρέχουν αποτελεσματική προστασία και βοήθεια στα θύματα εγκλημάτων ρατσισμού, διακρίσεων και μίσους με την ενεργοποίηση και την αποτελεσματική εφαρμογή των υφιστάμενων αντιρατσιστικών διατάξεων και της νομοθεσίας κατά των διακρίσεων.
- Να απέχουν από οποιαδήποτε σχόλια, πολιτική δράση ή δημόσιο λόγο που θα μπορούσε να ενισχύσει περαιτέρω ή να παράσχει γόνιμο έδαφος για επικίνδυνες και ταχεία κλιμακούμενες ξενοφοβικές τάσεις και βία που απειλούν την κοινωνική συνοχή.
Pierre Barge Πρόεδρος AEDH - Association Européenne pour la défense des Droits de l’HommeΜίλτος Παύλου Διευθυντής ΕΝΩΣΗ-KEΜΟ Εθνικό Παρατηρητήριο του Ρατσισμού και της ΞενοφοβίαςΔημήτρης Χριστόπουλος Πρόεδρος ΕΕΔΑ - Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου http://crimevssocialcontrol.blogspot.com/2009/06/blog-post_05.html Ο ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Προετοιμάζεται δέσμη μέτρων για αντιμετώπιση λαθρομεταναστών Συνεδρίαση σήμερα υπό Καραμανλή Δέσμη πρωτοβουλιών για την αντιμετώπιση του προβλήματος της λαθρομετανάστευσης, το οποίο έχει και σημαντικό πολιτικό κόστος για τη Νέα Δημοκρατία, όπως διεφάνη από το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών της περασμένης Κυριακής, εξετάζει η κυβέρνηση. Συγκεκριμένα, θα προωθήσει τη δημιουργία χώρων συγκέντρωσης των παράνομων μεταναστών σε εγκαταλελειμμένα στρατόπεδα στη Βόρεια Ελλάδα, την ουσιαστική ενεργοποίηση συμφωνιών επαναπροώθησής τους με τρίτες χώρες, μεταξύ των οποίων και η Τουρκία, καθώς και την ταχύτερη επίλυση προβλημάτων που προκαλούν τριβές, όπως η ανέγερση μουσουλμανικού τεμένους. Το πρόβλημα της λαθρομετανάστευσης θα τεθεί επί τάπητος κατά τη σημερινή συνεδρίαση της κυβερνητικής επιτροπής, υπό τον πρωθυπουργό κ. Κώστα Καραμανλή. Ηδη χθες, ο υπουργός Εσωτερικών κ. Προκόπης Παυλόπουλος προανήγγειλε μέτρα για την αντιμετώπιση της υποβάθμισης του κέντρου της Αθήνας, ώστε να αποφευχθούν φαινόμενα όπως αυτά στον Αγιο Παντελεήμονα. Επίσης, η Αθήνα θα θέσει το ζήτημα της λαθρομετανάστευσης κατά το προσεχές Συμβούλιο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Εν τω μεταξύ, ο αρμόδιος επίτροπος Ζακ Μπαρό, όπως είχε προαναγγείλει με δήλωσή του στην «Κ» προ δεκαημέρου, ζήτησε χθες επισήμως από τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης να δεχθούν στο έδαφός τους μέρος των μεταναστών που κατακλύζουν τις χώρες του Νότου, ανάμεσά τους και την Ελλάδα. http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_ell_27_11/06/2009_318243
Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ: Στιγμιότυπο Στις 12, 13 και 14 Ιουνίου, η Ένωση Αφρικανών Γυναικών διοργανώνει το 2ο Φεστιβάλ Αλληλεγγύης και Πολιτισμού στην Πλατεία Αμερικής
Ο Δήμος, επικαλούμενος την τεταμένη ατμόσφαιρα των ημερών και τον φόβο επεισοδίων, αρνήθηκε την παροχή της αναγκαίας υλικοτεχνικής υποδομής. Με βάση την μέχρι τώρα ενημέρωση, για την κάλυψη των αναγκών θα φροντίσουν οι διοργανωτές αλλά το Φεστιβάλ θα διαρκέσει μόνον δύο ημέρες
ΟΙ ΦΥΛΑΚΕΣ ΤΗΣ ΤΑΞΗΣ
"Έκρυθμη και απρόβλεπτη παραμένει η κατάσταση στην πολύπαθη πλατεία του Αγ. Παντελεήμονα, μετά τα όσα προηγήθηκαν την περασμένη Τρίτη.
«Στόχος μας είναι πλέον οι αναρχικοί κι όσοι στηρίζουν τους μετανάστες», λένε ορισμένοι" http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=53182&ref=search
Αγανακτισμένοι πολίτες στην πλατεία Αγ. Παντελεήμονα

Τετάρτη 10 Ιουνίου 2009

ειδικά αφιερωμένο σε αποδέκτες εκλεκτούς

Η ΕΚΛΕΚΤΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ της Ελίνας Ρίζου
Οι φόβοι, κάποτε, ίσως είναι μία εκ των υστέρων γνωριμία –με ποιον έσφιξες το χέρι σου-. Η μέρα έξω ζέσταινε. Έκλεισα την πόρτα κι έβλεπα τις κουβέντες των περαστικών να αχνίζουνε στη χαραμάδα. Έτσι συνήθως βρίσκουμε τα πιο άτυχα λόγια μας, ξαπλωμένα κάτω: μια προσευχή που δεν πρόλαβε ή μια λαχτάρα που κρατήθηκε πολύ. Κι όταν μας ρώτησαν τι χρώμα θέλουμε για τα χρόνια μας, έγινε η πιο μακριά νύχτα της ζωής μας. Ύστερα η πόλη τελείωσε, όλοι κρύφτηκαν, κι εμείς και τα δέντρα κι οι ελπίδες. Φόρεμα ξηλωμένο στη μέση του κήπου και στο δρόμο ο άνεμος είχε τόσο σφυρίξει πριν έρθει η βροχή, που τώρα έστεκε πάνω σου σαν αγάπη. «Να τους προσέχεις», έλεγε πού και πού η ξεχασμένη γιαγιά στην καρέκλα, γιατί πάντα αφήνουμε σε μια καρέκλα κάτι να πεθάνει. Και άντρες και γυναίκες που δεν πλησίασαν ποτέ –όπως ποτέ δεν πλησιάζει το καλοκαίρι. Είχα λύπη που η πόρτα δεν θα άνοιγε ξανά. Μία γάτα χώρεσε, το πάτωμα έτριξε κι αχ πώς καταγράφεις τις ζημιές όταν έχει περάσει τόσος καιρός, ενώ στο χερούλι κρεμασμένο ήταν εκείνο το χρυσό καμπανάκι που θα το χτυπήσουμε όταν αποφασίσουμε να ξεχάσουμε, όπως σε ένα δωμάτιο νοσοκομείου που καταπίνεις χάπια ή όπως το παιδί που ανακουφίζεται με ένα φιλί στο χτυπημένο κεφάλι. Και ακόμη και τώρα μουρμουρίζω κάποιο τραγούδι που δεν το ήθελα ποτέ στ’ αλήθεια κι έζησα με επικίνδυνες νοσταλγίες όπως πάντα όταν δεν έχει τι να νιώσει κανείς ή μιλούσα με ξένη φωνή για να μη δω το στόμα μου άσπρο και στο σπίτι τριγυρνούσα με ψηλά τακούνια για να ακούω βήματα γιατί πόσο αντέχουμε μόνοι –μάλλον, λοιπόν, δεν βρήκα δύναμη κι όλο περίμενα εξήγηση απ’ τους πεθαμένους. Μέρες που ήρθαν όπως δεν τις μάντεψες ποτέ –και στους φίλους μοίραζα όλα μου τα ρούχα που μου αρέσαν να με φαντάζομαι σε τόπους που δεν πάω και στους άλλους άφηνα καρτούλες με το όνομά μου μήπως με θυμηθούν οι αδικημένοι (εξάλλου ακόμα κρυφακούω την απ’ έξω ζωή). Βαριές αλήθειες που δεν θα χυθούν ούτε στο πιο μεγάλο κλάμα –ένα βράδυ δίπλα στο παράθυρο που μόλις πήγα να σου πω είδαμε ένα καλό φεγγάρι και τότε σκέφτηκα για πρώτη φορά την τύχη και δώσαμε όρκο να πάμε ως το τέλος και οι λέξεις τελειώσαν εκεί. Μάζευα κάτι κίτρινα λουλούδια, θυμάμαι, όταν ήρθε χειμώνας, μια γλάστρα περίμενε πάνω στο τραπέζι να γίνει μητέρα. Ώσπου στο τέλος κοιμάσαι, είναι το αναγκαστικό σου δώρο, μάτια που τόσο ταράχτηκαν από όσους δεν είδαν κι όμως αργά -αργά- τη νύχτα ηρεμούν. Μόνο καμιά φορά που ξημερώνει ξυπνάς με τίναγμα. Τελικά είχα μεγάλη ανάγκη για χαρές και το σπίτι βογκούσε, έτσι μια μέρα έφυγα με την πιο μεγάλη μου φόρα, είδα ό,τι μπόρεσα κι ήρθα, όμως πια δεν θυμόμουν. Και μόνο αυτές οι λάσπες στα πόδια είναι το σίγουρο σημάδι πως περπάτησα στη βροχή, κάπου πήγα, και μόνο γι’ αυτές θα μιλώ και γι’ αυτούς που τις είδαν. Είχα γνωρίσει κάποτε κι έναν πολεμιστή με ένα σημάδι στο λαιμό σαν να ‘ταν φιλημένος. Εκεί που πήγαινε έπεσε κι ύστερα πήγαινε γελώντας.
[μου το έστειλε σήμερα η Ελίνα, δώρο που το μοιράζομαι, ταξίδι στην κατήφεια των καιρών]

Τρίτη 9 Ιουνίου 2009

από μπαλκόνι σε μπαλκόνι...

Σάββατο βράδυ, πριν την Κυριακή των εκλογών. Λίγο οι στενοί δρόμοι που επιβάλλουν την εγγύτητα, λίγο που εφευρίσκουμε τρόπους για να διατηρήσουμε τις παλιές καλές παραδόσεις της γειτονιάς, από μπαλκόνι σε μπαλκόνι, αμέτοχη στη συζήτηση, άκουγα μια γειτόνισσα να λέει στο απέναντι μπαλκόνι ότι αναγκάζεται να κάνει μια τεράστια διαδρομή κάθε μέρα για να γυρίσει από τη δουλειά στο σπίτι της. Για να αποφύγει ένα φανάρι. Όχι κανένα από εκείνα που ξεχνούν ν' ανάψουν, φυσιολογικοί είναι οι χρόνοι του, αλλά εκεί είχε κάθε μέρα μια συνάντηση. Με κάποιον από τους ανθρώπους των φαναριών, που τους δίνεις κέρματα και πλένουν ό, τι προλάβουν απ' τα τζάμια του αυτοκινήτου. "Ξέρεις, από εκείνους τους μαυριδερούς, που δεν είναι κι εντελώς μαύροι". Η γειτόνισσά μου φαινόταν να πιστεύει ότι ένας συγκεκριμένος μαυριδερός, που δεν είναι κι εντελώς μαύρος, την έχει βάλει στο μάτι. "Μα δεν μπορείς να φανταστείς πώς επιμένει! Μόλις με δει, έρχεται κατευθείαν στο δικό μου αυτοκίνητο και ό, τι και να του λέω δεν φεύγει!"
Ο λόγος περί ψήφου, ο λόγος περί ψήφου στο ΛΑ.Ο.Σ που, όπως παραδέχτηκε και η κ. Μπακογιάννη σε χθεσινή εκπομπή του Mega, "μίλησε πιο πειστικά για τα πραγματικά προβλήματα της χώρας: τη λαθρομετανάστευση και το θέμα της ασφάλειας". Γιατί, κακά τα ψέμματα, αυτός ο λόγος περί του ποια είναι τα "πραγματικά προβλήματα" της χώρας παγιώνεται και διαμορφώνει πραγματικότητες στο κοινωνικό πεδίο.
Δεν την κακίζω, λοιπόν, την γειτόνισσά μου. Δεν ξεμπερδεύω μαζί της καταχωρίζοντάς την στην απεχθή κατηγορία των ρατσιστών. Εμάς κακίζω που, οχυρωμένοι πίσω από τις αρχές μας, ναρκισσευόμενοι για τους αγώνες μας με πρόταγμα τα δικαιώματα, αλλάζουμε διαδρομή για να μην δούμε την πραγματική ζωή,να μην περάσουμε από εκεί που μας την είχε στημένη. Προκαλώντας μας. Δοκιμάζοντας τις αντοχές των επιχειρημάτων μας.
Και έχω την αίσθηση ότι το έργο το ξανάδα. Στο αποστειρωμένο περιβάλλον του γραφείου μου εκείνη τη φορά, ρομαντικοποιώντας με τρόπο αντίστοιχο την αθρώπινη δυστυχία που εκβάλλει στην εγκληματικότητα -πλήθος τα τσιτάτα να διαλέξω το καλύτερο, κι από μπαλκόνι σε μπαλκόνι αν το 'φερνε η ανάγκη!
Δεν θέλω να πω ότι πήραμε τη ζωή μας λάθος και πρέπει ν' αλλάξουμε ζωή. Το πρόταγμα ήταν και παραμένει το ζήτημα των δικαιωμάτων, πολλώ δε μάλλον όταν οι συνθήκες είναι πλέον εμπόλεμες. Το λάθος που φοβάμαι ότι κάνουμε είναι ότι αντλούμε απ' τα έτοιμα, από αυτά που δοκιμάστηκε σε άλλες εποχές η εγκυρότητά τους αλλά που δεν είναι, δυστυχώς, παντός καιρού. Κι αν δεν αντλήσουμε απ' το σύγχρονο οπλοστάσιο, φοβάμαι ότι θα χάσουμε το έδαφος κάτω απ' τα πόδια μας και στο πεδίο "δικαιώματα vs ασφάλεια", με ανένδοτους αγώνες θα κατακτήσουμε μια τρύπα στο νερό.
Η προηγούμενη ανάρτηση [Here it is Greece] συντέλεσε στο να αλλάξει το περιεχόμενο της ενασχόλησής μου με τα εκλογικά αποτελέσματα. Το γεγονός ότι ήταν η τρίτη από τις σχεδόν 100 αναρτήσεις του blog που είχε και συνεχίζει να έχει τόσο μεγάλο βαθμό επισκεψιμότητας από τη μια και η, συμπυκνωμένη σε λίγες σειρές, βία των σχολίων που αναγκάστηκα να απορρίψω από την άλλη, με ξαναβάλανε στο κλίμα των εκλογών με διαφορετικό από το σύνηθες ενδιαφέρον: σχεδόν δεν κοίταζα τα ποσοστά του κόμματος που υποστηρίζω αλλά παρακολουθούσα, ώρα με την ώρα, τμήμα με το τμήμα, να ανεβαίνει η δύναμη του ΛΑ.Ο.Σ. και να κατοχυρώνει παρουσία στο εκλογικό τοπίο η Χρυσή Αυγή, έστω και με μισό τοις εκατό, έστω κι αν δεν γίνει ποτέ ένα τοις εκατό.
Εκεί, λοιπόν, συμπυκνώθηκε το ενδιαφέρον μου, εκεί ένιωσα στο πετσί μου τον πόνο μιας επικείμενης ήττας: ρατσισμός vs δικαιώματα, σκορ 5-0. Κάποτε έστειλα ένα παρόμοιο σχόλιο σε ραδιοφωνική εκπομπή με παραγωγό έναν, κατά συνθήκη, σύντροφο και εκείνος με περιγέλασε δημόσια. Τόση αυτοπεποίθηση! Τι θα την κάνουμε τώρα; Θα την κρεμάσουμε στον τοίχο, πλάι στις αγωνιστικές μας περγαμηνές;
Είναι και κάποιες φορές που αυτό το "καινούργιο" έρχεται και σε βρίσκει. Απρόσμενα. Όταν, διαβάζοντας ένα βιβλίο για παράδειγμα, βιώνεις κάτι σαν όψιμη κοινωνικοποίηση. Μου συνέβη και αυτό. Σχεδόν ταυτόχρονα. Η έκρηξη του καινούργιου στον κουρασμένο μου εγκέφαλο. Δεν έχει σημασία ποιο βιβλίο, αυτό που θέλω να πω είναι ότι [εκείνο, το οποιο βιβλίο για τον καθένα μας], ακόμα κι αν το χαντακώσεις στο πιο ψηλό ράφι, να μην αναστατώνει τον, με τόσο κόπο οργανωμένο, τρόπο σκέψης σου, εκείνο ξαναγυρνάει και σε πιλατεύει μέχρι που να παραδεχτείς ότι δεν ήταν μια ακόμα βιβλιογραφική πηγή, εκεί, στην αράδα, μαζί με τις άλλες. Ότι σε έβγαλε πια, ό, τι και να κάνεις, από το αποστειρωμένο περιβάλλον του γραφείου ή την αυτοπεποίθηση της πολιτικής ένταξης στο σωστό κόμμα· ότι θα σε πάει στο λάθος φανάρι, εκεί που σε ενοχλεί εκείνος ο μαυριδερός, που δεν είναι κι εντελώς μαύρος· στη λάθος γειτονιά, εκεί που ψάχνεις κάθε τόσο το πορτοφόλι να δεις αν είναι στη θέση του· στο λάθος σοκάκι, εκεί που θα σε πάρουν τα αίματα μιας συμπλοκής. Και όσο δεν μιλάς γι' αυτά, θα μιλάνε εκείνοι που δεν μπερδεύονται καθόλου από ενοχικά συμπλέγματα. Και θα μιλάνε με όρους "αυτονόητου", με όρους "κοινής λογικής", ενόσω όλο και περισσότεροι θα ανασαίνουν με ανακούφιση που στήνονται στρατόπεδα για να μαζέψουν τα "αδέσποτα", όσα δεν χωράνε στα αστυνομικά τμήματα και τις φυλακές.
Μια προσωπική εμπειρία καταθέτω, μπορεί και τίποτα περισσότερο απ' αυτό. Γιατί απλώς αναρωτιέμαι, φταίει τάχα ο κόσμος που τρώει κι αυτός απ' τα έτοιμα και ψηφίζει ανάλογα;

Κυριακή 7 Ιουνίου 2009

"Here it is Greece!"

Με εκκωφαντικές κραυγές επιχείρησαν μέλη της Χρυσής Αυγής να τρομοκρατήσουν τους συμμετέχοντες στην εκδήλωση για την έκδοση του Ελληνο-Μακεδονικού λεξικού στα ελληνικά. Εκκωφαντική σιωπή κάλυψε το θέμα στο δημόσιο λόγο, στο τοπίο των ευρωεκλογών.
Η "παράσταση" παίχτηκε στην αίθουσα των Ανταποκριτών Ξένου Τύπου και μετά την αποχώρηση των συντελεστών της, η εκδήλωση συνεχίστηκε κανονικά: [βλέπε: http://crimevssocialcontrol.blogspot.com/2009/06/blog-post_03.html
Το παρακάτω κείμενο μού το έστειλε σήμερα η συνάδελφος Riki Van Boeschoten.
Neo-fascist thugs attack book launch of first Greek-Macedonian dictionary printed in Greece
The Greek-Macedonian dictionary was compiled by Vasco Karadzas, born in a slavophone village near Kastoria (D’mbeni or Dendrochori), who became a political refugee after the end of the Greek Civil War. This dictionary is a much needed guide for cultural mediation between standard Greek and standard Macedonian. It grew out of the author’s long-standing work as a translator (he has translated major works of Greek literature including Seferis, Ritsos and Kavafis into Macedonian) and his love for the two languages in his life, Greek and Macedonian. Just before his death in 2003 he handed over the material to members of the Rainbow Party with the wish to see his work published in Greece. This last wish was fulfilled this month when the Greek-Macedonian dictionary was printed in Salonica by the Zora press. In his foreword Mr Karadzas expressed the wish that the dictionary may contribute to a better understanding between the Greek and Macedonian people by improving their linguistic skills. The brutal disruption of the book launch by a group of violent neofascists revealed that Mr Karadzas had been a bit too optimistic in his estimations.
The book launch was organized by the Rainbow Party on June 2, at the Foreign Press Association in Athens.
The panel included Dimitris Lithoxoou, writer, Riki Van Boeschoten, associate professor of Social Anthropology at the University of Thessaly, Victor Friedman, Andrew W. Mellon Professor of Balkan and Slavic Linguistics, University of Chicago and Thanasis Parisis, President of the Greek Committee of the European Bureau of Lesser Used Languages. Towards the end of the presentation, just when professor Friedman stressed the urgent need for documenting endangered Macedonian dialects spoken in Greece, free from the police harassment that so often has hampered research, about twenty men wearing black shirts and combat helmets burst into the room, launching violent verbal assaults to the audience and the panellists, singling out some of them by name. They were active members of the Neo-Nazi party Chrysi Avgi (Golden Dawn) who had attended an electoral meeting in central Athens. While the others blocked the door, two of their leaders continued to threaten members of the panel.
One of them was about to hit professor Friedman with his black helmet when he tried to take a picture of the thugs, but he was stopped by the other one. Apparently they had taken orders from their bosses to refrain from physical violence. When I called the same man a “fascist”, he turned to me in a threatening way and called out “Here it is Greece”, apparently implying that in Greece fascists are free to do whatever they like. Personally, I felt like reliving Bertolucci’s film 1900 (1976) documenting the rise of fascism in Italy, but also the lack of popular support for resisting the fascist movement. After that the fat leader ripped off the banner on the podium that had the name of the book in Greek and Macedonian and confiscated a copy of the dictionary. They tried to push everybody out of the room, yelling “It is finished, everybody out!” and also intended to take a picture of everyone in the room. But when they heard police was on its way, they swiftly left the building. Nobody was arrested, but later the commander of the police force told me they had accompanied them to the nearest metro station. When the presentation started there was no police to protect the event, but according to a member of the audience a police force was stationed in front of the building just before the invasion of the building by the Golden Dawn activists. A second police force, called upon by a member of the audience, arrived long after the fascists had left the area. The attitude of the Greek riot police that night raises serious doubts, to say the least, about their ability to protect academic freedom and freedom of expression, a basic human right guaranteed by the Greek Constitution. It confirms the claims made by serious newspaper, such as TA NEA, about the close relationships between part of the Greek police force and neo-fascist groups such as the Golden Dawn (see report published by TA NEA on 17/04/2004). During the whole incident, both the audience and the panellists kept their calm and showed their resolve not to give in to their attempts at intimidation. After the fascist thugs had left the room, we shortly discussed the incident and then continued the presentation. The incident can be viewed at http://www.youtube.com/watch?v=2hVZYz_gH5k. Independently of the specific occasion that led to the incident described above, we would like to alert international public opinion to the fact that Neo-nazi organizations such as the Golden Dawn present a serious danger to Greek democracy. They are increasingly involved in violent or even murderous attempts against immigrants, leftist activists and members of ethnic minorities. On 24 February 2009 a handgrenade was launched against the premises of a network supporting immigrants, just after Neonazis celebrated in Athens the anniversary of the foundation of the German Nazi party NSDAP. The Golden Dawn Party openly supports National Socialism and theories about Aryan purity. Members of the Golden Dawn participated in the Srebrenica massacre of Muslims during the Yugoslav war and were decorated by Radovan Karadzic, now due to be tried by the Hague Tribunal. They have also participated in racists attacks against immigrants in Athens and elsewhere. In September 2006 a prominent member of the Golden Dawn, Andonis Androutsopoulos, known as “Periandros” was convicted to a 21 years prison sentence for attempted murder against three left-wing students, while another member carried out a knife attack against participants in an antifascist demonstration in February 2008. Still shocked by the brutal experience I have lived through, I would like to urge the international community and especially fellow academics to urge the Greek government to take measures against such violent actions which violate the Greek Constitution and international human rights legislation and to ban such dangerous formations as the Golden Dawn from parliamentary representation. Riki Van Boeschoten Associate Professor of Social Anthropology University of Thessaly

Σάββατο 6 Ιουνίου 2009

Ο Ασπρόπυργος βρίσκεται 20 χλμ. από την Αθήνα...

...σχεδόν στο κέντρο του Θριάσιου Πεδίου και διασχίζεται από τον οδικό άξονα Αθηνών - Κορίνθου.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του δήμου, στο Θριάσιο λειτουργούν: - Ο μοναδικός ΧΥΤΑ
της Αττικής. - Δύο διυλιστήρια πετρελαίου. - Δύο χαλυβουργεία. - Δύο τσιμεντοβιομηχανίες.- Μία βιομηχανία πυρομαχικών. - Δύο ναυπηγεία.- Διαλυτήρια πλοίων. - Λιμάνι για εμπορικές χρήσεις με ράδα αναμονής και εξυπηρέτησης πλοίων. - Εγκαταστάσεις αποθήκευ
σης και διακίνησης προϊόντων πετρελαίου. - Τρεις μονάδες αναγέννησης ορυκτελαίων. - Μία χαρτοβιομηχανία. - Δεκάδες χημικές βιομηχανίες πλαστικών ελαστικών. - Λατομεία. - Περισσότερες από 3.000 βιομηχανικές και βιοτεχνικές εγκαταστάσεις
NΚΟΛΑΟΣ ΜΕΛΕΤΙΟΥ, δήμαρχος Ασπροπύργου «Δεν χωράνε στα τμήματα λαθρομετανάστευσης και θέλουν να τους φέρουν εδώ. Θα μαζεύουν και τους άλλους από τους δρόμους της Αθήνας και θα τους κρατάνε στο στρατόπεδο, μέχρι να διευκρινιστεί το τι θα τους κάνουν». Ο δήμαρχος Ασπροπύργου, Νικόλαος Μελετίου, είναι κατηγορηματικός: «Δεν θα είμαστε συνεχώς η πίσω αυλή της Αθήνας. Από τα σκουπίδια μέχρι οτιδήποτε άλλο ενοχλεί την πρωτεύουσα, το στέλνουν εδώ. Φτάνει».
[Ελευθεροτυπία, Της ΛΙΑΝΑΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΥ Φωτ.: ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ
ΕΔΩ...
ΦΤΑΝΕΙ..
"Την ίδια στιγμή, μεγάλος αριθμός αιτούντων άσυλο προσπαθεί κάθε Σαββατοκύριακο να υποβάλει αίτηση ασύλου στην αστυνομική διεύθυνση Αττικής στην Πέτρου Ράλλη. Κατά τη διάρκεια της εν λόγω διαδικασίας και μετά από συγκρούσεις με την αστυνομία, τους τελευταίους 6 μήνες 3 αιτούντες άσυλο έχουν χάσει τη ζωή τους, κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες.
Περιοχές του ιστορικού κέντρου της Αθήνας κατοικούνται, νοικιάζονται ή καταλαμβάνονται, από μετανάστες χωρίς χαρτιά και αιτούντες άσυλο υπό επισφαλείς ή απάνθρωπες συνθήκες, ενώ η ξενοφοβική δημόσια συζήτηση σχετικά με τα «γκέτο» και την εγκληματικότητα των μεταναστών έχει αυξηθεί.
Φυλακές-πλοία και στρατιωτικά κέντρα κράτησης σε προάστια της Αθήνας, συζητούνται ή ανακοινώνονται ως πολιτική για να εκκενώσουν το κέντρο της πόλης από τους αιτούντες άσυλο και τους μετανάστες χωρίς χαρτιά" [Ανοιχτή επιστολή στον Πρωθυπουργό της Ελλάδας, κ. Κ. Καραμανλή και στον Υπουργό Εσωτερικών, κ. Π. Παυλόπουλο, Κοινό Δελτίο Τύπου ΕΕΔΑ– AEDH, Βρυξέλλες-Αθήνα, 3 Ιουνίου 2009, βλέπε:
http://crimevssocialcontrol.blogspot.com/2009/06/blog-post_05.html]

Παρασκευή 5 Ιουνίου 2009

Η κρίση του ασύλου και η έξαρση της ρατσιστικής βίας στην Ελλάδα

Ανοιχτή επιστολή στον Πρωθυπουργό της Ελλάδας, κ. Κ. Καραμανλή και στον Υπουργό Εσωτερικών, κ. Π. Παυλόπουλο Κοινό Δελτίο Τύπου ΕΕΔΑ– AEDH Βρυξέλλες-Αθήνα, 3 Ιουνίου 2009 Η Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και η Ευρωπαϊκή Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου εκφράζουν την βαθιά τους ανησυχία για την επείγουσα κατάσταση που έχει διαμορφωθεί σε σχέση με το σύστημα παροχής ασύλου και την έξαρση της ξενοφοβίας και της ρατσιστικής βίας στην Ελλάδα. Η ΕΕΔΑ και η AEDH προτείνουν πολιτικές και άμεση δράση, ώστε να αποφευχθεί η επιδείνωση φαινομένων παραβίασης δικαιωμάτων του ανθρώπου με ιδιαίτερα αρνητικές συνέπειες για τα θύματα και την κοινωνία. Η ΕΕΔΑ και η AEDH ανησυχούν για το σχέδιο ελληνικού προεδρικού διατάγματος το οποίο επιδεινώνει περαιτέρω την κρίση του συστήματος ασύλου στην Ελλάδα. Οι προτεινόμενες τροποποιήσεις στο Προεδρικό Διάταγμα 90/2008, που ενσωματώνει στην ελληνική έννομη τάξη τις διατάξεις της Οδηγίας της Ε.Ε. για τις Διαδικασίες Ασύλου περιλαμβάνουν: - Την κατάργηση της επιτροπής προσφυγών για την ουσιαστική εξέταση των αιτήσεων ασύλου σε δεύτερο βαθμό. Αυτό αφήνει τους αιτούντες άσυλο χωρίς το δικαίωμα προσφυγής για την ουσιαστική εξέταση της αίτησής τους σε δεύτερο βαθμό. Σε περίπτωση απόρριψης, που αποτελεί άλλωστε την έκβαση της συντριπτικής πλειοψηφίας των αιτήσεων ασύλου στην Ελλάδα (98,62% το 2008), οι αιτούντες άσυλο θα μπορούν να ζητήσουν την επανεξέταση από το Συμβούλιο της Επικρατείας το οποίο όμως εξετάζει μόνο τη νομιμότητα της διαδικασίας, αλλά δεν ασκεί πλήρη έλεγχο όλων των νομικών και πραγματικών πτυχών των υποθέσεων. - Η αποφαστική αρμοδιότητα για τις αιτήσεις ασύλου επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια των περιφερειακών και τοπικών αστυνομικών διευθύνσεων σε όλη την Ελλάδα, χωρίς κανένα αποτελεσματικό ρόλο των μη αστυνομικών οργάνων και των ΜΚΟ. Η υπάρχουσα επιτροπή προσφυγών που διατηρείται για τις εκκρεμούσες προσφυγές υποβιβάζεται σε ένα συμβουλευτικό όργανο χωρίς αποφασιστική αρμοδιότητα. Τα τελευταία χρόνια οι ελληνικές αρχές απείχαν από την άμεση και αποτελεσματική προστασία των δικαιωμάτων των αιτούντων άσυλο, μεταξύ των οποίων γυναίκες, παιδιά και ηλικιωμένοι. Το ποσοστό παροχής ασύλου είναι από τα χαμηλότερα στην Ευρώπη (1,38% το 2008 για χορήγηση ασύλου και καθεστώτος ανθρωπιστικής προστασίας) και το ελληνικό κράτος δεν παρέχει αποτελεσματική προστασία των ασυνόδευτων ανηλίκων κατά της κράτησης και της απέλασής τους παρά τις επείγουσες συστάσεις από εθνικούς και διεθνείς οργανισμούς.[1] Την ίδια στιγμή, μεγάλος αριθμός αιτούντων άσυλο προσπαθεί κάθε Σαββατοκύριακο να υποβάλει αίτηση ασύλου στην αστυνομική διεύθυνση Αττικής στην Πέτρου Ράλλη. Κατά τη διάρκεια της εν λόγω διαδικασίας και μετά από συγκρούσεις με την αστυνομία, τους τελευταίους 6 μήνες 3 αιτούντες άσυλο έχουν χάσει τη ζωή τους, κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες. Περιοχές του ιστορικού κέντρου της Αθήνας κατοικούνται, νοικιάζονται ή καταλαμβάνονται, από μετανάστες χωρίς χαρτιά και αιτούντες άσυλο υπό επισφαλείς ή απάνθρωπες συνθήκες, ενώ η ξενοφοβική δημόσια συζήτηση σχετικά με τα «γκέτο» και την εγκληματικότητα των μεταναστών έχει αυξηθεί [2]. Μέρα με τη μέρα περιστατικά ισλαμοφοβίας και ρατσιστικής βίας από οργανωμένες ακροδεξιές ομάδες εναντίον των μεταναστών και αιτούντων άσυλο λαμβάνουν χώρα στο κέντρο και στα προάστια της Αθήνας, χωρίς καμία ουσιαστική παρέμβαση της Αστυνομίας για την προστασία των θυμάτων, ενώ οι επίσημες στατιστικές δεν έχουν ποτέ καταγράψει κάποιο ρατσιστικό έγκλημα στην Ελλάδα. Φυλακές-πλοία και στρατιωτικά κέντρα κράτησης σε προάστια της Αθήνας, συζητούνται ή ανακοινώνονται ως πολιτική για να εκκενώσουν το κέντρο της πόλης από τους αιτούντες άσυλο και τους μετανάστες χωρίς χαρτιά. Η ΕΕΔΑ και η AEDH HLHR και AEDH παροτρύνουν τις ελληνικές αρχές: - Να απέχουν από κάθε ενέργεια ή νομοθετική πρωτοβουλία που θα οδηγήσει σε περαιτέρω παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των μεταναστών χωρίς χαρτιά, ως εκ τούτου να διατηρηθεί η σε δεύτερο βαθμό ουσιαστική εξέταση των αιτήσεων ασύλου, να απέχουν από τη μαζική απόρριψη αιτημάτων ασύλου και να εγγυηθούν την αποτελεσματική και διαφανή εξέταση σε πρώτο βαθμό των αιτήσεων για χορήγηση ασύλου σε εκείνους που δικαιούνται διεθνούς και ανθρωπιστικής προστασίας. - Να διαμορφωθούν πολιτικές, που θα καθοδηγούνται από μια προσέγγιση βασισμένη και προσανατολισμένη στα ανθρώπινα δικαιώματα, η οποία θα διασφαλίζει θετικά αποτελέσματα τόσο για τους μετανάστες χωρίς χαρτιά όσο και για την ελληνική κοινωνία. - Να συμπεριλάβουν πλήρως και το συντομότερο δυνατό οργανώσεις πολιτών, αρμόδιες ΜΚΟ και ακαδημαϊκά κέντρα, αλλά το κυριότερο ενώσεις και οργανώσεις μεταναστών, στο σχεδιασμό και την υλοποίηση μεταναστευτικών πολιτικών. - Να προβούν στην πλήρη ένταξη και τη χορήγηση δικαιωμάτων στους μετανάστες, που ζουν για πολλά χρόνια στην Ελλάδα, προκειμένου να επιτευχθεί η πολιτική συμμετοχή, μέσω της δημόσιας εκπροσώπησης, καθώς και η αντιστάθμιση της ξενοφοβίας στις τοπικές κοινότητες και σε εθνικό επίπεδο. - Να παρέχουν αποτελεσματική προστασία στις ευάλωτες ομάδες, όπως στις γυναίκες, στα παιδιά και στους ηλικιωμένους, με προστασία από την απέλαση, όπου χρειάζεται, και με την παροχή στους ασυνόδευτα ανηλίκους, αποτελεσματικής εκπροσώπησης, επιτροπείας, κοινωνικής μέριμνας και προστασίας ειδικά σχεδιασμένης για τις ανάγκες τους. - Να προβούν σε μεταρρυθμίσεις και να εφαρμόσουν ένα αποτελεσματικό σύστημα παροχής ασύλου, υιθοετώντας συστάσεις και προτάσεις από αρμόδιους διεθνείς, διακυβερνητικούς και εθνικούς φορείς και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών. - Να προβούν, ως συνοριακό κράτος μέλος της ΕΕ στα αναγκαία μέτρα για την ενεργοποίηση της ευρωπαϊκής οδηγίας 55/2001 σχετικά με την μαζική εισροή εκτοπισθέντων, για την προάσπιση εκείνων των εθνοτικών και ευάλωτων ομάδων που χρήζουν ανθρωπιστικής προστασίας έχοντας ξερριζωθεί από τις χώρες τους, όπου επικρατούν συνθήκες πολέμου ή αναταραχών. Το μέτρο αυτό θα μπορούσε να καλύψει τα πρόσωπα που σύμφωνα με την ελληνική πολιτεία δεν δικαιούνται το καθεστώς του ασύλου, αλλά έχουν ανάγκη από προσωρινή προστασία - Να παρέχουν μια λογική οδό και δυνατότητα ρύθμισης-νομιμοποίησης της κατάστασης των μεταναστών που ήδη απασχολούνται στην ευρέως διαδεδομένη ελληνική παραοικονομία. - Να παρέχουν αποτελεσματική προστασία και βοήθεια στα θύματα εγκλημάτων ρατσισμού, διακρίσεων και μίσους με την ενεργοποίηση και την αποτελεσματική εφαρμογή των υφιστάμενων αντιρατσιστικών διατάξεων και της νομοθεσίας κατά των διακρίσεων. - Να απέχουν από οποιαδήποτε σχόλια, πολιτική δράση ή δημόσιο λόγο που θα μπορούσε να ενισχύσει περαιτέρω ή να παράσχει γόνιμο έδαφος για επικίνδυνες και ταχεία κλιμακούμενες ξενοφοβικές τάσεις και βία που απειλούν την κοινωνική συνοχή. Pierre Barge Πρόεδρος AEDH - Association Européenne pour la défense des Droits de l’Homme Μίλτος Παύλου Διευθυντής ΕΝΩΣΗ-KEΜΟ Εθνικό Παρατηρητήριο του Ρατσισμού και της Ξενοφοβίας Δημήτρης Χριστόπουλος Πρόεδρος ΕΕΔΑ - Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου Επαφές: Μίλτος Παύλου, Διευθυντής ΕΝΩΣΗ-ΚΕΜΟ Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ) ΕΝΩΣΗ-KEΜΟ Εθνικό Παρατηρητήριο του Ρατσισμού και της Ξενοφοβίας Μποχάλη 63, Αθήνα 11524 Τηλ : 0030-210-6990258, 0030-697-4545689 Fax : 0030-210-6990258 hlhr-kemo@hlhr.gr, hlhr@hlhr.gr, www.hlhr.gr Pierre BARGE, Πρόεδρος AEDH, Association Européenne pour la défense des Droits de l’Homme, Membre associé de la FIDH 33, rue de la Caserne B- 1000 Bruxelles Τηλ : +32(0)25112100 Fax : +32(0)25113200 aedh@aedh.eu ; www.aedh.eu [1] Σύμφωνα με τις παρατηρήσεις των ελληνικών αρχών στην έκθεση του Thomas Hammarberg, Επιτρόπου για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα του Συμβουλίου της Ευρώπης, Στρασβούργο, CommDH (2009) 6 (4/2/2009) ‘the Aliens Law has not included an individual provision for the exclusion from arrest and detention for deportation of unaccompanied minors who violate the migration legislation. Besides, the prospect of an opposite provision would increase the problem of the “children of traffic lights” and child labour in general.’ (Appendix, σ.23). Ο Συνήγορος του Πολίτη έχει προτείνει την κατάργηση της κράτησης και της απέλασης των ασυνόδευτων ανηλίκων από τον Οκτώβριο του 2005.www.synigoros.gr [2] Σύμφωνα με τα στοιχεία του Εθνικού Παρατηρητηρίου του Ρατσισμού και της Ξενοφοβίας (ΕΝΩΣΗ-ΚΕΜΟ) η αύξησητων περιστατικών ρατσιστικής βίας και ισλαμοφοβίας έχουν αρχίσει να παίρνουν ανησυχητικές διαστάσεις, από τότε που ένα ακροδεξιό πολιτικό κόμμα εξελέγη στο ελληνικό Κοινοβούλιο, το φθινόπωρο του 2007. Η Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου υλοποιεί το Εθνικό Εστιακό Κέντρο για το Ρατσισμό και την Ξενοφοβία στην Ελλάδα. http://www.hlhr.gr/ [Πηγή: http://www.hlhr.gr/press/joint%20statement%20EL.pdf]
εικόνα: http://2.bp.blogspot.com

Πέμπτη 4 Ιουνίου 2009

"Μετανάστες σας αγαπάμε"

*
Από την ενημέρωση που δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα κατειλημμένου χώρου για εκδήλωση αλληλεγγύης στους μετανάστες - μικροπωλητές της περιοχής: "Πιο χαρακτηριστική ατάκα όμως ήταν αυτή του πεντάχρονου γιου ενός συντρόφου που ρώτησε μόλις είδε τα παιδιά από τη Νιγηρία μαζεμένα : "Μπαμπά, ποιοί είναι αυτοί οι ωραίοι σοκολατένιοι;""
Θυμάμαι την κόρη μου, όταν ήταν πεντάχρονη ή περίπου, στο αεροδρόμιο του τότε Ελληνικού, να μου δείχνει με τεντωμένο το δάκτυλο [προς αποφυγήν παρεξηγήσεων περί του αντικειμένου της προσοχής της!] μια ομάδα γιαπωνέζων, και να με ρωτάει με ένταση φωνής στη διαπασών για να ακουστεί, "γιατί τα ματάκια τους είναι έτσι;", και τότε κατέβηκε και το τεντωμένο χεράκι για να βοηθήσει το άλλο να επιτελέσει την φυλετική διαφορά στο δικό της πρόσωπο. Δεν θυμάμαι τί της απάντησα, κάτι θα της είπα για τις φυλετικές διαφορές χαρακτηριστικών και χρώματος, τραβολογώντας την σε κάποιο λιγότερο εκτεθειμένο σημείο, υποθέτω πάντως ότι θα τα έκανα μούσκεμα υπό το βάρος της αμηχανίας που μου προκάλεσε όλη αυτή η παντομίμα. Τότε δεν είχαμε ακόμα φυλετικά αναγνωρίσιμους μετανάστες.
Δεν ξέρω κατά πόσον η μετάφραση της "ατάκας" στην γλώσσα των ενηλίκων αποδίδει κι αυτό που περιείχε η γλώσσα του πεντάχρονου στη θέα των παιδιών από τη Νιγηρία αλλά δεν είναι αυτό το θέμα μας. Ή, σωστότερα, θα μπορούσε να είναι αυτό το θέμα μας αν, για μια στιγμή έστω, σκεφτόμαστε ότι ο λόγος μας για τους μετανάστες απευθύνεται σε πεντάχρονα, ότι το ήθος τού "μετανάστες σας αγαπάμε" έρχεται αντιμέτωπο με την μοιραία ερώτηση του πεντάχρονου, "Γιατί;" την οποία δεν θα επιχειρήσουμε να μεταφράσουμε στην γλώσσα των ενηλίκων.
Μετανάστες μας αγαπάτε; Συνεχίζοντας συνειδητά ένα αδιέξοδο, καταρχήν, επιχείρημα, θα έλεγα ότι είναι παράλογο να μας αγαπούν οι μετανάστες. Θα έλεγα, όμως, ταυτόχρονα, ότι ρατσιστικός λόγος εκφέρεται και μέσα από την αντιστροφή των αξόνων του κυρίαρχου ιδεολογικού λόγου περί μεταναστών· όταν απέναντι στο στερεότυπο του κακού, ανήθικου, εγκληματία μετανάστη, αντιπαρατίθεται μια αντίληψη που "κατασκευάζει" το αντίθετο στερεότυπο, αυτό του καλού, κατατρεγμένου μετανάστη που συγκροτεί διαφορετικές κανονιστικές προσδοκίες: οφείλει να είναι καλός και ως τέτοιος να συμμετέχει στην ομάδα που τον επαναπροσδιορίζει, αλλιώτικα το επιχείρημα τινάζεται στον αέρα. Ενδεχομένως, οφείλει να είναι και κατατρεγμένος διαφορετικά ο καταγγελτικός λόγος δεν έχει περιεχόμενο.
Το επιχείρημα, λοιπόν, είναι ότι οι μετανάστες όλο και περισσότερο χάνουν την "μοναδικότητά" τους ως "αντικείμενο προστασίας" των κοινωνικά ευαίσθητων. Και η εμμονή στον διαχωρισμό τους [για να τους αγαπάμε, να τους κατανοούμε, να καταγγέλουμε τον κατατρεγμό τους] δεν υπογραμμίζει ταυτίσεις αλλά διαφορετικότητες: Εμείς και Αυτοί. Φόβους, ενδεχομένως, μήπως κι "εμείς" γίνουμε "αυτοί", κοινό κομμάτι "[τ]ης κοινωνικής κατηγορίας της φτώχειας [που] δεν αναπαριστά πλέον ούτε την εργατική τάξη (η εργατική τάξη φέρνει στον νου την εικόνα της τάξης ανθρώπων που έχουν να διαδραματίσουν κάποιο ρόλο στη ζωή της κοινωνίας), ούτε την κατώτερη τάξη (ο όρος «κατώτερη τάξη» εξεικονίζει μια τάξη ανθρώπων που βρίσκονται στις κατώτερες θέσεις μιας κλίμακας, την οποία όμως μπορούν να σκαρφαλώσουν και να ξεφύγουν από την κατωτερότητα τους) αλλά την «τάξη των παριών». Είναι η εικόνα των ανθρώπων που είναι πέρα από τάξεις και ιεραρχίες, χωρίς τις ευκαιρίες, χωρίς την ανάγκη για επαναεισαγωγή στο σύνολο, χωρίς κάποια χρησιμότητα ή ρόλο, πέραν κάθε σωτηρίας. Αποτελούν απλώς «τα απορρίμματα» για την «ευδαίμονα πλειοψηφία»"
Και τότε ο λόγος μας δεν θα έχει την πολυτέλεια του "εκ του ασφαλούς" ομιλούντος [φιλοξενούντος, προστατεύοντος, καταγγέλλοντος] καθώς θα βλέπουμε προ των πυλών την ιδιότητα του συμμέτοχου στην κατηγορία του παρία.
Ίσως θα πρέπει, λοιπόν, να ανασύρουμε και το σκοτεινό κομμάτι της εικόνας, για παράδειγμα αυτό της αποσύνθεσης, της εγκληματικότητας, της ενδο-ομαδικής θυματοποίησης που πολλαπλασιάζει το πρόβλημα της κοινωνικής αποσύνθεσης· αυτό που λογοκρίνουμε, με δυο λόγια. Ίσως αν στη θέση της ευάλωτης ιδεολογικά "ρομαντικοποίησης" του Άλλου, συναρθρώσουμε αυτό το "ανεπιθύμητο" κομμάτι της εικόνας τόσο με το Εμείς όσο και με τις κυρίαρχες κοινωνικές σχέσεις και τα μοντέλα συμπεριφοράς που υπαγορεύουν τότε είναι πιθανόν να συγκροτηθεί ένας λόγος ικανός να αντιστρέψει τον ρατσιστικό λόγο, δυναμιτίζοντας το βασικό του επιχείρημα: τη διάκριση ακριβώς ανάμεσα στο Εμείς και ο Άλλος.
* Το Black is beautiful είναι ένα κίνημα Αφρο-αμερικανών της δεκαετίας του '60, που δημιουργήθηκε ως απάντηση στους ρατσιστικούς λόγους περί φυλετικής ασχήμιας και την εσωτερίκευση αυτών των λόγων από του Αφρο-αμερικανούς που εκδηλωνόταν μέσα από προσπάθειες να αλλάξουν τα χαρακτηριστικά τους. Η "επιδιόρθωση" της διαταραχθείσας τάξης και η ιδεολογικό-πολιτισμική ουδετεροποίηση του Black is beautiful καταγράφτηκε στην επιτυχία που είχε το Afro look, ως στυλιστική επιλογή από τους λευκούς.

Τετάρτη 3 Ιουνίου 2009

η ειδοποιός διαφορά: οι εισβολείς δεν φοράνε κουκούλες

ΤΟ ΕΓΚΛΗΜΑ...

Επιστημονική εκδήλωση με αφορμή την έκδοση ελληνο - μακεδονικού λεξικού, στην αίθουσα Ανταποκριτών Ξένου Τύπου, (Ακαδημίας 23, ώρα 19:45μ.μ. σε συνεργασία με τους συντελεστές της έκδοσης, τα μέλη του κόμματος Ε.Ε.Σ.- Ουράνιο Τόξο.
Ομιλητές:
Victor Friedman – Καθηγητής Βαλκανικών και Σλαβικών Γλωσσών. University of Chicago Παρίσης Θανάσης - Πρόεδρος Ελληνικής Επιτροπής EBLUL (Γραφείο για τις Λιγότερο Διαδεδομένες Γλώσσες) Δρ. Riki Van Boeschoten - Καθηγήτρια Ανθρωπολογίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Λιθοξόου Δημήτρηs – Συγγραφέας [από το Δελτίο Τύπου της Ε.Ε.Σ – Ουράνιο Τόξο ]
Πραγματοποιείται στην Αθήνα η παρουσίαση ενός λεξικού, που για πρώτη φορά στη χώρα μας τυπώνεται και αποτυπώνει σε λεξικολογικό επίπεδο δύο ζωντανές γλώσσες και ειδικότερα μιας γλώσσας άγνωστης στους περισσότερες Έλληνες. Το ελληνο-μακεδονικό λεξικό θεωρούμε ότι είναι ένα βιβλίο ιδιαίτερα χρήσιμο για όλους τους Έλληνες πολίτες και φυσικά για τους φορείς - ομιλητές της μειονοτικής μακεδονικής γλώσσας, που ήταν και είναι μια γλώσσα ζωντανή στη βόρεια Ελλάδα. Σε αυτά τα πλαίσια τα μέλη του Ουράνιου Τόξου αποφάσισαν να συνεργαστούν με τον νεο-ιδρυθέντα εκδοτικό οίκο «3ΟΡΑ» σε εκδοτικές δραστηριότητες, με πρώτη την έκδοση του λεξικού που έχετε στα χέρια σας.
Η ΕΚΔΗΛΩΣΗ...
ΚΑΙ Η ΤΙΜΩΡΙΑ... [Δημοσίευση: 03-06-2009 18:55 από Ομάδα TVXS]

Ένταση επικράτησε κατά τη χθεσινή παρουσίαση ελληνο-μακεδονικού λεξικού στην Αίθουσα Ανταποκριτών Ξένου Τύπου στην Ακαδημίας, όταν μέλη της Χρυσής Αυγής εισέβαλαν στην αίθουσα, κατηγορώντας ως ανθέλληνες τους συμμετέχοντες και αναγκάζοντάς τους να αποχωρήσουν. Παρακολουθείστε το βίντεο από τη στιγμή της εισβολής.Το λεξικό παρουσιάστηκε από το κόμμα Ελεύθερη Ευρωπαϊκή Συμμαχία – Ουράνιο Τόξο, σε συνεργασία με το νέο εκδοτικό οίκο «3ΟΡΑ». Στην εκδήλωση συμμετείχαν ως ομιλητές ακαδημαϊκοί και συγγραφείς. Την ίδια στιγμή με τη δημοσιοποίηση της επίθεσης, γνωστοποιήθηκε ότι στο blog της Χρυσής Αυγής γίνεται λόγος για απόφαση δημιουργίας σε όλες τις μεγάλες πόλεις ομάδων ταχείας παρέμβασης που θα επεμβαίνουν στα εκλογικά τμήματα που γίνονται «ατασθαλίες» την 7η Ιουνίου.

Σε αντίθεση με άλλες "εισβολές" τις οποίες αναλύουν και καταγγέλλουν λαλίστατοι σχολιαστές, την συγκεκριμένη δεν την γνώριζα μέχρι αυτή την ώρα, μολονότι γενικά διατρέχω καθημερινά μεγάλο μέρος της έντυπης και ηλεκτρονικής ενημέρωσης.
Για τους δε εξ ημών έχοντες βραχεία μνήμη, υπενθυμίζω ότι η ΕΕΣ- Ουράνιο Τόξο είναι αναγνωρισμένο κόμμα, το οποίο κατεβαίνει νόμιμα στις εκλογές. Το ίδιο, βέβαια, και η Χρυσή Αυγή που διεκδικεί, με τον δικό της ιδιαίτερο τρόπο, την ψήφο μας στις ευρωεκλογές
* Διορθώνω την πληροφορία, η εκδήλωση συνεχίστηκε κανονικά, δεν έφυγε κανείς από τους συμμετέχοντες και μετά τις εισηγήσεις ακολούθησε συζήτηση

Τρίτη 2 Ιουνίου 2009

Η δίκη ως performance

Το κείμενο της Άννας - Μαρίας Πισκοπάνη, Η δίκη ως performance δημοσιεύεται στο περιοδικό Εγχειρίδιο, μια έκδοση φοιτητών και προδιδακτόρων της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών:
"Η περιοδική έκδοση “Εγχειρίδιον” φιλοδοξεί να αναδείξει τη γόνιμη συνάντηση της νομικής επιστήμης με άλλες επιστήμες και τέχνες. Αντικείμενο του περιοδικού είναι να ενημερώσει την πανεπιστημιακή κοινότητα για το -για πολλούς- άγνωστο αντικείμενο της ανθρωπολογίας του δικαίου...." [περισσότερα http://enchiridion.blogspot.com]
[Άννα - Μαρία Πισκοπάνη]
Στην πρώτη ομιλούσα ταινία του Fritz Lang,”Μ-Μια πόλη αναζητά έναν δολοφόνο” (1931)[1], ένας δολοφόνος μικρών κοριτσιών τρομοκρατεί μια γερμανική πόλη στα χρόνια της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης. Οι έρευνες αποβαίνουν άκαρπες και η αστυνομία σε μια απελπισμένη προσπάθεια να εντοπίσει το δολοφόνο αρχίζει εφόδους σε στέκια κακοποιών. Οι συχνές αστυνομικές έρευνες έχουν θορυβήσει όλους τους κακοποιούς της πόλης, καθώς εμποδίζουν την ομαλή λειτουργία των επιχειρήσεών τους. Για να βρεθεί μια λύση συναντιούνται οι πρόεδροι των συνδικάτων τους και αποφασίζουν να συνεργαστούν και να κυνηγήσουν το δολοφόνο. Όταν καταφέρνουν να τον πιάσουν, συστήνουν ένα δικαστήριο για να τον δικάσουν. Θεωρώντας τους εαυτούς τους ειδήμονες του δικαστικού συστήματος, ακολουθούν όλους τους τύπους διαδικασίας. Επιλέγουν δημόσιο κατήγορο και συνήγορο υπεράσπισης. Καλούν μάρτυρες κατηγορίας και ακούν την ομολογία του δράστη. Στην αριστουργηματική αυτή ταινία οι ίδιοι οι κακοποιοί επιλέγουν ως καλύτερο τρόπο απόδοσης της δικαιοσύνης όχι τη στυγνή εκτέλεση του δολοφόνου αλλά τη δίκη. Ανάλογες σεναριακές επιλογές υπάρχουν και σε άλλες ταινίες. Ένα πρόσφατο παράδειγμα είναι «η Εκδίκηση μιας κυρίας» [2] (2005), το τρίτο μέρος της «Τριλογίας της εκδίκησης», του Chan-Wook Park, στην οποία η πρωταγωνίστρια πριν ολοκληρώσει τη βίαιη εκδίκησή της, στήνει ένα λαϊκό δικαστήριο για το θύτη-θύμα της. Στα παραπάνω δύο παραδείγματα φαίνεται να αμφισβητείται το θεσμοθετημένο δικαστήριο και επιλέγεται η αυτοδικία. Ταυτόχρονα, όμως, αναγνωρίζεται η αξία της δίκης ως θεσμός. Από πού αντλεί η δίκη την τόσο μεγάλη κοινωνική αξία και αποδοχή της που ακόμα και οι εγκληματίες δεν μπορούν να δεχτούν την απονομή της δικαιοσύνης χωρίς αυτήν; Τι συμβολίζουν τα μέρη της; Πώς σχετίζεται η δίκη με άλλες σημαντικές κοινωνικές πρακτικές, όπως η θρησκευτική τελετή ή η θεατρική πράξη; Τι διατηρεί από τον τελετουργικό χαρακτήρα της μια δίκη στα ελληνικά δικαστήρια; Θα μπορούσε να αντικατασταθεί η δίκη, όπως την γνωρίζουμε, με άλλη διαδικασία; Τα παραπάνω είναι μερικά από τα ερωτήματα που θα μας απασχολήσουν σε αυτή τη μελέτη. Η μελέτη χωρίζεται σε τρεις ενότητες. Στην πρώτη, θα μας απασχολήσει η πανάρχαια λειτουργία της δίκης. Στο πλαίσιο αυτό θα ερευνήσουμε ποια είναι η σχέση της με δυο άλλα πολιτιστικά δρώμενα, τη θρησκευτική τελετή και τη θεατρική πράξη. Στη δεύτερη ενότητα θα ερευνήσουμε κατά πόσο υπάρχουν τελετουργικά στοιχεία στις δίκες που διεξάγονται στις μέρες μας στα αθηναϊκά δικαστήρια. Στην τρίτη ενότητα, τέλος, θα εξετάσουμε σε ποιο βαθμό το τυπικό έχει απαξιωθεί, τα αίτια του φαινομένου, και θα αναρωτηθούμε το αν τελικά συμβάλλει η διεξαγωγή δημόσιων δικών στην απονομή της δικαιοσύνης. [συνέχεια:

Δευτέρα 1 Ιουνίου 2009

Από την ηθική της εργασίας στην ηθική της μηδενικής ανοχής. Σύντομη περιδιάβαση







Η ΗΘΙΚΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ





Οι πρώτες φάσεις της ευρωπαϊκής εκβιομηχάνισης, σύμφωνα με τον Bauman1, χαρακτηρίστηκαν-μεταξύ άλλων-από μια ηθική σταυροφορία, η οποία στόχευε να επιβάλλει την εργασία στους ανθρώπους και ιδιαίτερα σε εκείνο το μεγάλο κομμάτι της νεωτερικής κοινωνίας που δεν διέθετε τίποτα άλλο παρά μόνο τα χέρια του, ήτοι τους φτωχούς. Εντούτοις, η επιβολή της εργασίας δεν αφορούσε οποιαδήποτε μορφή εργασίας γενικά, αλλά, εντελώς ειδικά και στοχευμένα, τη μισθωτή εργασία της οποίας η παραγωγή ήταν απαραίτητη για την λειτουργία των συνεχώς τότε αναδυόμενων εργοστασίων. Η ελευθερία, η δημιουργικότητα και η αυτονομία του προνεωτερικού φτωχού εργάτη-τεχνίτη, από τη μία, δεν μπορούσε να συνδυαστεί με τη ρουτινιάρικη, επαναληπτική, καταθλιπτική εργασία του εργοστασίου. Από την άλλη, η κοινωνική νοηματοδότηση της παραδοσιακής εργασίας επέτρεπε σε αυτούς που την ασκούσαν να είναι ικανοποιημένοι με αυτά που είχαν και απείχαν από το νεωτερικό διακύβευμα του «πλέον έχειν»-γεγονός που, επίσης, δεν συμβάδιζε με την ανακύπτουσα ιδεολογία της εποχής «ανάπτυξη για την ανάπτυξη». Ο φτωχός εργάτης ή ο άπορος της προνεωτερικής περιόδου έπρεπε να αναμορφωθεί με τέτοιο τρόπο από τους «πεφωτισμένους» μεταρρυθμιστές ώστε να υπακούσει στις εντολές του νέου βιομηχανικού καθεστώτος. Αυτός ακριβώς ήταν και ο κύριος στόχος της ηθικής της εργασίας: η πειθάρχηση των φτωχών διαμέσου μιας ηθικής υποχρέωσης άμεσα συνυφασμένης και ταυτισμένης με την εργασία. Η ηθική της εργασίας συνίστατο σε δύο εντολές. Πρώτον, ότι στη ζωή «δεν υπάρχουν δωρεάν γεύματα». Οι άνθρωποι έπρεπε να προσφέρουν την εργασία τους σε αντάλλαγμα με τα αγαθά που χρειάζονταν για να επιβιώσουν ή για να είναι ευτυχισμένοι. Ή με άλλα λόγια για να λάμβανες κάτι το οποίο είχες ανάγκη, ώστε να παραμείνεις ζωντανός, όφειλες να δώσεις κάτι που θεωρείται από τους άλλους άξιο προς πληρωμή. Διαφορετικά, είχες την απόλυτη ελευθερία να πεθάνεις. Τα «δωρεάν γεύματα» ήταν κάτι κακό, αναξιοπρεπές. Δεύτερον, ότι οι άνθρωποι δεν έπρεπε να είναι ποτέ ευχαριστημένοι με αυτά που είχαν και όφειλαν να αγωνίζονται μονίμως και αδιαλείπτως για περισσότερα. Ή με άλλα λόγια δεν ήταν ορθό-ήταν ηθικά επιβλαβές αλλά και ανόητο-να είσαι ευχαριστημένος με αυτά που είχες. Η ανάπαυση και η τεμπελιά ήταν καταστάσεις που ταίριαζαν σε αναξιοπρεπή όντα. Μέσω αυτών των δύο εντολών, που αποτελούσε και τον σκληρό πυρήνα του κυρίαρχου λόγου της βιομηχανικής περιόδου, η εργασία μεταπλάστηκε σε μία αξία από μόνη της, σε μία ευγενική και εξευγενίζουσα δραστηριότητα ανεξάρτητα από τις συνθήκες της, του επιπέδου του μισθού της, του είδους της. Όλοι μπορούσαν να είναι ηθικά ίσοι και απολύτως χρήσιμοι στην κοινωνία. Στην πραγματικότητα η σταυροφορία της ηθικής της εργασίας ήταν ένας αγώνας για έλεγχο και υποταγή της άπορης και φτωχής μερίδας του πληθυσμού. Η εργοστασιακή σταδιοδρομία αποτελούσε την μόνη δυνατή οδό δια της οποίας οι φτωχοί και οι καταφρονεμένοι μπορούσαν να συγκροτήσουν μια θετική για την κοινωνία και για τους ίδιους ταυτότητα. Η μισθωτή εργασία υποκειμενοποιούσε, χορηγούσε πιστοποιητικά ύπαρξης σε όποιον ακολουθούσε πειθήνια τους κανόνες της εργοστασιακής ζωής. Εντούτοις, όλο το πρόγραμμα της ηθικής της εργασίας προϋπέθετε ότι η προσφορά της εργασίας ήταν μεγαλύτερη από την ζήτηση ή τουλάχιστον ότι υπήρχαν διαθέσιμες θέσεις εργασίας για όλους. Καθώς, όμως, οι θέσεις καλύπτονταν και η ηθική της εργασίας βρισκόταν στο απόγειο της επιτυχίας, οι υποστηρικτές της τόνιζαν ότι ο κανόνας, ήτοι ότι όλα τα άτομα της κοινωνίας οφείλουν να εργάζονται, πόρρω απέχει από το να εφαρμοστεί καθολικά λόγω της έλλειψης μόνιμης απασχόλησης για όλους. Συνεπώς για την ρεαλιστική εφαρμογή των επιταγών της ηθικής της εργασίας έπρεπε να προσφερθεί υποστήριξη σε αυτούς που αποτυγχάνουν. Όπως χρειάζεται, επίσης, κατά την διάρκεια των δύσκολων περιόδων του οικονομικού κύκλου, η φροντίδα των προσωρινών ανέργων και η διατήρηση τους σε ετοιμότητα, ώστε «να συμπεριφερθούν ομαλά». Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, των πιέσεων της παραπαίουσας καπιταλιστικής οικονομίας από τη μία -η οποία ήταν ανίκανη να αναδημιουργήσει τις προϋποθέσεις για την επιβίωσή της χωρίς πολιτική βοήθεια-, και των πιέσεων της συνδικαλισμένης εργασίας που μόλις είχε αρχίσει να αποκτά πολιτικό βάρος από την άλλη, η εμφάνιση του κράτους πρόνοιας σε ένα συγκεκριμένο προχωρημένο στάδιο της σύγχρονης κοινωνίας(βιομηχανικής, καπιταλιστικής, δημοκρατικής κοινωνίας της οικονομίας της αγοράς) ήταν «επικαθορισμένη». Η σχέση της ιδέας που κόμιζε η έννοια του κράτους πρόνοιας- ότι είναι καθήκον και δέσμευση του κράτους να εγγυηθεί την πρόνοια όλων των υποκειμένων του- είχε και έχει μια διφορούμενη σχέση με την ηθική της εργασίας. Από τη μία, το κράτος πρόνοιας συμβάδιζε με το ηθικό πρόταγμα της εργασίας στο σημείο που διατηρούσε έναν εφεδρικό στρατό εργασίας σε πλήρη ετοιμότητα και ταυτόχρονα διασφάλιζε την κοινωνική υγεία. Από την άλλη, διακηρύσσοντας ότι ο αξιοπρεπής και έντιμος βίος θα πρέπει να διασφαλιστεί ως δικαίωμα για όλες τις περιόδους και για όλα τα μέλη της πολιτικής κοινωνίας, υπονόμευε την πιο ιερή αρχή της ηθικής της εργασίας. Καθιστούσε το δικαίωμα στη αξιοπρεπή ζωή ζήτημα της ιδιότητας του πολίτη και όχι ζήτημα οικονομικής απόδοσης. Αυτή μέχρι και σήμερα είναι η ρίζα των διαφωνιών των θεωρητικών της κοινωνικής πολιτικής γύρω από το κοινωνικό κράτος2. Παρά ταύτα η είσοδος του κράτους πρόνοιας στα προχωρημένα στάδια της νεωτερικότητας συνάντησε την καθολική επιδοκιμασία όλων των πολιτικών δυνάμεων και κυρίως των οπαδών της φιλελεύθερης οικονομίας και των σφοδρών κριτικών των σοσιαλδημοκρατικών πολιτικών, ιστορικό γεγονός που σήμερα ηχεί σαν ανέκδοτο. Ο φόβος που προκαλούσαν η ανεργία και η οκνηρία έκοβε τα φτερά όλων, παρέλυε την πρωτοβουλία τους και τους αποστερούσε το αναγκαίο κουράγιο για την αντιμετώπιση κινδύνων και, κυρίως, ένας τέτοιος φόβος εύκολα μπορούσε να μετατραπεί σε καθοριστικό παράγοντα «μη κανονικής συμπεριφοράς». Αυτό που δύο αιώνες πετύχαινε η ηθική της εργασίας κινδύνευε να μετασχηματιστεί σε εφιάλτη. Η επιθυμία των ανθρώπων για την μισθωτή εργασία ήταν, πλέον, κοινός τόπος. Το πρόβλημα ήταν τι γίνεται όταν αυτή η επιθυμία δεν μπορεί να ικανοποιηθεί ή όταν αρχίζει να διαφαίνεται αυτή η μη ικανοποίηση και αναδύεται ο φόβος της κοινωνικής ανασφάλειας. Οι θεωρητικοί και πολιτικοί του οικονομικού φιλελευθερισμού έπρεπε να ξεμπερδεύουν με αυτόν τον φόβο. Το κράτος πρόνοιας θα απελευθέρωνε τα άτομα από την ανάγκη της επιβίωσης, θα συνέβαλε στην επαναεμπορευματοποίηση της εργασίας, θα προστάτευε την αρχή της κοινωνικής ανισότητας μέσω του μετριασμού των περισσότερο εξοργιστικών και λιγότερο ανεκτών εκδηλώσεων της και παράλληλα θα προωθούσε αυτήν την αρχή με το να περιθωριοποιούνται εκείνοι που αποτύγχαναν να συμμετάσχουν στην αναπαραγωγή της. Την αυγή του εικοστού αιώνα το κράτος πρόνοιας συμπύκνωνε, στην οποιαδήποτε μορφή του, μια πολιτική και κοινωνική ομοφωνία υπέρ της αρχής της συλλογικής ευθύνης για την ατομική αποτυχία ή κακοτυχία. Οι φτωχοί, οι άποροι, οι καταφρονεμένοι, ήταν θύματα ενός ατελούς συστήματος ή δομικά παράγωγα ενός «ελαττωματικού» καπιταλισμού που το κράτος πρόνοιας ερχόταν να προστατεύσει ή να διορθώσει. Η ηθική της εργασίας επιβίωνε μέσα στα σπλάχνα του κοινωνικού κράτους (το οποίο και καθόριζε σε ένα μεγάλο βαθμό) διαμορφώνοντας έναν από τους κύριους ρόλους του: την διατήρηση των φτωχών σε πειθαρχική ετοιμότητα διακηρύσσοντας την (εν δυνάμει) κοινωνική χρησιμότητα τους με καπιταλιστικούς όρους. Η παραγωγή των παραγωγών που στόχευε η ηθική της εργασίας προστατευόταν και επαναπροωθείτο από το κράτος πρόνοιας. Ωστόσο, στη φάση της δεύτερης νεωτερικότητας την οποία διανύουμε (ή μετανεωτερικότητας ή ρευστής νεωτερικότητας κατά Bauman) ο κύριος τρόπος με τον οποίο η κοινωνία πλάθει τα μέλη της δεν καθορίζεται, πλέον, από την ανάγκη να εκπληρωθεί ο ρόλος του παραγωγού αλλά αυτός του καταναλωτή. Τα μέλη της μετανεωτερικής κοινωνίας συμπράττουν σε αυτήν, πρωτίστως, με την ικανότητα του καταναλωτή. Αυτή η μεταστροφή, όμως, έχει συνέπεια μια τρομακτική διαφορά στην νοηματοδότηση της εργασίας και συνακόλουθα στην ερμηνεία της φτώχειας.

Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Η κατανάλωση τοποθετεί την ατομική επιλογή ως την κατεξοχήν αξία στην οποία η καταναλωτική κοινωνία οφείλει την διαστρωμάτωση της. Το «επιλέγειν» ανάγεται σε κοινωνικό τόπο στον οποίο τα άτομα εγγράφουν τις φιλοδοξίες της ζωής τους, τις προσπάθειες προς αυτοβελτίωση, τις εικόνες της «καλής ζωής» τους. Όσο αυξάνεται ο βαθμός ελευθερίας της επιλογής και ο αριθμός ευκαιριών που έχεις, τόσο υψηλότερα τοποθετημένος είσαι στην κοινωνική ιεραρχία, τόσο περισσότερο πλησιάζεις εγγύτερα προς το ιδεώδες. Ο πλούτος και το εισόδημα είναι η δυνατότητα για επέκταση του εύρους της καταναλωτικής επιλογής. Μέσα σε αυτά τα πλαίσια, η εργασία χάνει το νεωτερικό νόημα της- δεν νοείται πλέον ως ένα ηθικό καθήκον αλλά ως μέσο για την δυνατότητα της καταναλωτικής επιλογής. Η ηθική της εργασίας αντικαθίσταται από την αισθητική της κατανάλωσης. Εκεί που κάποτε η ηθική απέδιδε μια υπέρτατη αξία σε ένα επιμελώς εκπληρωμένο καθήκον, σήμερα η αισθητική ως καταναλωτική τεχνική θέτει ως προτεραιότητα την ανυπέρβλητη εμπειρία της απόκτησης και χρήσης προϊόντων. Η με διαφορετικά λόγια, εκεί που η ηθική της εργασίας ήταν ένα «φωτισμένο» έργο για τον έλεγχο και την υποταγή, η αισθητική της κατανάλωσης με όλα τα λογοθετικά συμπαρομαρτούντα της ανάγεται σε μια πειθαρχική διαδικασία υπεξαίρεσης της αποταμίευσης και ρύθμιση της ζήτησης-όπως ακριβώς η μισθωτή εργασία υπήρξε μια ορθολογική και ηθική διαδικασία υπεξαίρεσης της εργασιακής δύναμης και πολλαπλασιασμού της παραγωγικότητας3. Η μετανεωτερική κοινωνία σηματοδοτεί την αλλαγή του επίκεντρου της κοινωνικής προσοχής: από την παραγωγή στην κατανάλωση, από την επιβολή της εργασίας στην επιβολή της αισθητικής της κατανάλωσης, από την υποκειμενοποίηση δια της εργασίας στην υποκειμενοποίηση δια της κατανάλωσης, από την κατασκευή της επιθυμίας για εργασία στην κατασκευή της επιθυμίας για επιθυμίες. Στην μετανεωτερική εποχή η εργασία αποκαθηλώνεται σταδιακά από τη λειτουργία της υπέρτατης ρυθμιστικής αρχής χάνοντας ταυτόχρονα και την αποτελεσματικότητα της ηθικής εντολής της.

Η ΦΤΩΧΕΙΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Η φτώχεια για το μεγαλύτερο μέρος της ανθρώπινης ιστορίας είχε σημάνει τον κίνδυνο για τη φυσική επιβίωση. Ωστόσο το φαινόμενο της φτώχειας δεν γίνεται να εξαντληθεί μόνο σε αυτό. Η φτώχεια είναι, επίσης, μια κοινωνική και ψυχική κατάσταση: καθώς η ευπρέπεια της ανθρώπινης ύπαρξης κρίνεται με τον κανόνα του αξιοπρεπούς βίου, όπως αυτός ορίζεται ανάλογα με την κοινωνία και την εποχή, η αδυναμία να ζει κάποιος με αυτόν τον κανόνα είναι από μόνη της ένας παράγοντας δυστυχίας και αυτοεξευτελισμού. Στην εποχή της ηθικής της εργασίας η αξιοπρέπεια διασφαλιζόταν μέσα από την μισθωτή εργασία ανεξάρτητα από το ποια ήταν αυτή και ανεξάρτητα από το μισθό της. «Κανονική ζωή» ήταν ζωή των μισθωτών εργατών, μια αξιοπρεπής ζωή. Στην εποχή της αισθητικής της κατανάλωσης η κανονικότητα αυτή προσδιορίζεται κυρίως από την ελευθερία των καταναλωτικών επιλογών οι οποίες και καθορίζουν το επίπεδο του αξιοπρεπούς βίου. Υπό αυτό το καθεστώς, φτωχοί στην καταναλωτική κοινωνία ορίζονται και αυτοορίζονται οι ατελείς, μισεροί, ελαττωματικοί, ανεπαρκείς καταναλωτές. Φτωχός στην καταναλωτική κοινωνία σημαίνει πως είσαι αποκλεισμένος από την «κανονική ζωή», ήτοι της ζωής που είναι απορροφημένη στην επιλογή ενός εξοπλισμού ευκαιριών για ηδονικές αισθήσεις που επιδεικνύονται δημόσια. Οι φτωχοί στην καταναλωτική κοινωνία χάνουν την κοινωνική τους χρησιμότητα την οποία διασφάλιζε η ηθική της εργασίας και επαναπροωθούσε το κράτος πρόνοιας. Επιπρόσθετα, ο ερχομός της καταναλωτικής κοινωνίας και η παγίωση της καταναλωτικής κουλτούρας αλλάζει τις αντιλήψεις και «ελαστικοποιεί» τις πεποιθήσεις των πολιτικών υποκειμένων της. Αυτή η αλλαγή βρισκόταν και βρίσκεται σε κατάφορη αντίθεση με τη λογική που προωθούσε το κράτος πρόνοιας. Οι καθεστωτικές αξίες της ελεύθερης ατομικής επιλογής και της αισθητικής της κατανάλωσης δεν μπορούν να συμβαδίσουν με την αρχή της συλλογικής ευθύνης και την πρακτική της διανομής του κράτους πρόνοιας. Παράλληλα, η ανάπτυξη της τεχνολογίας και η απελευθέρωση των αγορών από τα εθνικά τους σύνορα αποσυνδέουν το κυρίαρχο ρόλο που είχε η εργασία στην ανάπτυξη της παραγωγής. Έτσι, όπως στις τελευταίες φάσεις της νεωτερικής κοινωνίας, το κράτος πρόνοιας αναδύθηκε μέσα από την ομοφωνία ανταγωνιστικών συμφερόντων, στην μετανεωτερική εποχή «κανένας» δεν είχε λόγο να συντηρεί μια κρατική δομή που υφαρπάζει τα χρήματα των καταναλωτών. Η ηθική της εργασίας που καθόρισε το κράτος πρόνοιας δεν είχε άλλες υπηρεσίες να προσφέρει, είχε πια αποχωρήσει ή παραγκωνιστεί από πολλές πτυχές της ατομικής και κοινωνικής ζωής που προηγουμένως είχε οργανώσει σε πειθαρχημένο σύνολο. Η σταδιακή αποχώρηση του κράτους πρόνοιας συμβάδιζε με την σταδιακή αποχώρηση της ηθικής της εργασίας. Τα αιτήματα της «ευδαίμονος πλειοψηφίας» για λιγότερους φόρους και η αδιαφορία του κεφαλαίου για την διατήρηση του εφεδρικού στρατού εργασίας ,ενώ επέβαλλε το σταδιακό μαρασμό του κράτους πρόνοιας, ταυτόχρονα ανάστησε την ηθική της εργασίας για να προσφέρει την τελευταία υπηρεσία της: να επιρρίψει την ευθύνη για τη μιζέρια των φτωχών στους ίδιους, στην απροθυμία τους να «επιλέξουν την κανονική ζωή» και να τους κατηγορήσει για ηθική εξαχρείωση παρουσιάζοντας την φτώχεια σαν ποινή για την αμαρτία τους. Ο εγκιβωτισμός της ηθικής της εργασίας μέσα στα συμφραζόμενα της καταναλωτικής κοινωνίας-από τη στιγμή που δεν έχει πλέον λόγο να προμηθεύσει τα μέσα για τον περιορισμό και τον έλεγχο της φτώχειας-μετατρέπει την ηθική σταυροφορία σε έργο που σκοπός του είναι η συμφιλίωση της κοινωνίας με την αιώνια παρουσία των φτωχών, καθώς της επιτρέπει να ζήσει με τους φτωχούς με την συνείδηση της ατάραχη. Η ηθική εκστρατεία της νεωτερικής περιόδου με στόχο την πειθάρχηση των φτωχών δια της εργασίας μετασχηματίζεται στην μετανεωτερική φάση σε προσπάθεια απενεχοποίησης των «πολλών» για τη μιζέρια των «λίγων» άλλων. Αυτό όμως είχε και συνεχίζει να έχει πολύπλευρες συνέπειες.


Η ΗΘΙΚΗ ΤΗΣ ΜΗΔΕΝΙΚΗΣ ΑΝΟΧΗΣ

Απενεχοποίηση, μέσα σε αυτά τα πλαίσια, σημαίνει πως δεν φέρω ευθύνη για τα δεινά των άλλων. Και δεν φέρω ευθύνη γιατί την ευθύνη την έχει αποκλειστικά ο άλλος, αφού για την καταφρονεμένη ύπαρξη του ευθύνεται ο ίδιος και κανένας άλλος. Η μιζέρια, η αθλιότητα, η φτώχεια, μέσα από την μετανεωτερικοποίηση της ηθικής της εργασίας, ανακύπτει ως προιόν ατομικής επιλογής. Επιπρόσθετα, από τη στιγμή που η φτώχεια αποσυνδέεται από την εργασία (φτωχός-μη αξιοπρεπής-στην καταναλωτική κοινωνία μπορεί να είναι και ο εργαζόμενος) και συνδέεται κυρίως με την κατανάλωση, διευρύνεται και το φάσμα της κατηγορίας «φτώχεια». Πράγμα που σημαίνει ότι στη κατηγόρια των φτωχών δύνανται να ενταχθούν όλοι όσοι δεν ανταποκρίνονται στα αισθητικά κριτήρια της καταναλωτικής κοινωνίας: από τους άστεγους, τους επαίτες των δρόμων, τους φτωχούς ναρκομανείς ως τους «κουκουλοφόρους» και τους παράνομους μετανάστες. Στην πραγματικότητα όλες αυτές οι κατηγόριες δεν έχουν τίποτα κοινό μεταξύ τους (χρειάζεται μεγάλη «επικοινωνιακή» προσπάθεια και ελάχιστη κριτική σκέψη για τις τσουβαλιάσεις όλες μαζί σε μία κατηγορία), ωστόσο αναπαριστούν για την καταναλωτική κοινωνία ένα κοινό γνώρισμα: είναι παντελώς άχρηστοι, χωρίς αυτούς μπορεί άνετα η κοινωνία να διάγει τον φαντασμαγορικά ευτυχισμένο βίο της. Η κοινωνική κατηγορία της φτώχειας δεν αναπαριστά πλέον ούτε την εργατική τάξη (η εργατική τάξη φέρνει στον νου την εικόνα της τάξης ανθρώπων που έχουν να διαδραματίσουν κάποιο ρόλο στη ζωή της κοινωνίας), ούτε την κατώτερη τάξη (ο όρος «κατώτερη τάξη» εξεικονίζει μια τάξη ανθρώπων που βρίσκονται στις κατώτερες θέσεις μιας κλίμακας, την οποία όμως μπορούν να σκαρφαλώσουν και να ξεφύγουν από την κατωτερότητα τους) αλλά την «τάξη των παριών». Είναι η εικόνα των ανθρώπων που είναι πέρα από τάξεις και ιεραρχίες, χωρίς τις ευκαιρίες, χωρίς την ανάγκη για επαναεισαγωγή στο σύνολο, χωρίς κάποια χρησιμότητα ή ρόλο, πέραν κάθε σωτηρίας. Αποτελούν απλώς «τα απορρίμματα» για την «ευδαίμονα πλειοψηφία». Έτσι, αν όλοι τους είναι άχρηστοι, οι αντιλήψεις για αυτούς κυριαρχούνται από τους κινδύνους που κομίζουν. Οι κίνδυνοι ποικίλλουν όσο και οι φορείς τους. Ξεκινούν από την ωμή βία, τη ληστεία, το φόνο έως την αμηχανία που προκαλείται από την συνταρακτική εικόνα της ανθρώπινης μιζέριας και φτάνουν έως τα «παράσιτα που απομυζούν τους κοινούς πόρους». Και όπου υπάρχει υποψία για κίνδυνο, ο φόβος αναδύεται σαν κοινωνικό αντανακλαστικό. Οι παρίες είναι ορατοί και αξιοπρόσεκτοι κυρίως γιατί προκαλούν φόβο. Είναι επίφοβοι. Και μάλλον δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι η συζήτηση για την «τάξη των παριών», κατά τον Bauman4, αρχίζει να έρχεται στο επίκεντρο των πολιτικών και επιστημονικών λόγων μετά τη λήξη του ψυχρού πολέμου. Οι όροι «αχρηστία», «κίνδυνος», «φόβος» είναι ιδιαίτερα κατάλληλοι για την διαχείριση μιας κοινωνίας που μαστίζεται από αμφιβολίες για την σταθερότητα κάθε χρησιμότητας. Όπως πολύ ωραία αναλύει ο Melossi, η χρήση μιας «κοινωνίας του φόβου» περιέχει μια διπλή όψη διακυβέρνησης των πληθυσμών: μια άμεση διαχείριση ευρύτατων φασμάτων περιθωριοποιημένων πληθυσμών και μια έμμεση διαχείριση της κοινωνίας των τιμίων μέσα από το θέαμα διαχείρισης των πρώτων5. Έτσι, μη έχοντας που αλλού να ταξιδέψει ο φόβος, μετά την λήξη του ψυχρού πόλεμου όπου η ΕΣΣΔ παύει να προκαλεί τρόμο, επαναπατρίζεται σε εσωτερικό έδαφος. Οι παρίες, οι άθλιοι, οι μίζεροι, «επέλεξαν» το πεπρωμένο τους: αναδύονται στην συλλογική συνείδηση ως ένας εσωτερικός εχθρός που απειλεί τον ιλουστρασιόν βίο της κοινωνίας. Οι λόγοι των φυλάκων της τάξης που παραθέτει ο Wacquant, αναλύοντας και καταγγέλλοντας τα προγράμματα της μηδενικής ανοχής, είναι εμβληματικοί6. Παραθέτω δύο αποσπάσματα. «Η μηδενική ανοχή θα καθαρίσει τους δρόμους μας… βρισκόμαστε σε πόλεμο και πρέπει να δώσουμε τη μία μάχη μετά την άλλη, οι άνθρωποι πρέπει να ξανακακτήσουν το δρόμο. Είμαστε πολύ ανεκτικοί σε συμπεριφορές κατώτερου επιπέδου… Τα γκράφιτι και τα σκουπίδια παραμορφώνουν τις πόλεις μας… οι άνθρωποι έχουν το δικαίωμα να έχουν ένα αξιοπρεπές σπιτικό και να ζουν σε μια αξιοπρεπή κοινότητα… όμως πάρα πολύ άνθρωποι δεν εκπληρώνουν τις ευθύνες τους(Henry Mac Leish, νέο-εργατικός υπουργός εσωτερικών της Σκοτίας)»7. Επίσης ο εκ της Sophie Body-gendrot προερχόμενος λόγος: « Μακάρι η αστυνομία να τεθεί στην υπηρεσία των κατοίκων, το σχολειό να γίνει ο πυρήνας της συνοικίας, οι ελεγμένοι εκπρόσωποι να αναπτύξουν πολιτικές καινοτόμες, ο αγώνας ενάντια στην παραβατικότητα να γίνει υπόθεση των κατοίκων, και θα δούμε να χαράζει ένας άλλος ορίζοντας στην πόλη»8. Υπό το κράτος αυτής της λογικής, η φτώχεια μετατρέπεται από ζήτημα κοινωνικής πολιτικής σε πρόβλημα ποινικολογίας και ποινικού κώδικα. Οι φτωχοί της μετανεωτερικής κοινωνίας δεν είναι πλέον οι νικημένοι σε έναν ολοκληρωτικό πόλεμο. Είναι οι αδιαμφισβήτητοι εχθροί της κοινωνίας. Ένα φάντασμα πλανιέται πάνω από την Ευρώπη, το φάντασμα της τάξης των παριών. Και είναι απολύτως καθαρό για το ποιος φέρει την ευθύνη. Το μόνο για το οποίο η κοινωνία θα πρέπει να μέμφεται τον εαυτό της είναι η ανεπαρκής αποφασιστικότητα της να περιορίσει τις αχρείες επιλογές των μελών αυτής της τάξης. Περισσότερη αστυνόμευση, περισσότερες φυλακές, ακόμα πιο αυστηρές και εκφοβιστικές τιμωρίες είναι τα μόνα μέσα αποκομιδής των σκουπιδιών. Το κύκνειο άσμα της ηθικής της εργασίας μεταπλάστηκε και συνεχίζει να μεταπλάθεται σε μια ειδικού τύπου ηθική που συμβαδίζει απόλυτα με τον μανιώδη εγωισμό των υποκειμένων της καταναλωτικής κοινωνίας. Θα ονομάζαμε ηθική της μηδενικής ανοχής εκείνο το είδος λόγου που εκπηγάζει από δύο κεντρικές διαταγές. Διαταγή πρώτη: οφείλεις να απενεχοποιηθείς για την παρουσία της υπόκοσμης αθλιότητας στην οποία η κάθοδος αποτελεί ατομική επιλογή. Διαταγή δεύτερη: είναι καθήκον σου, είναι για το καλό του εαυτού σου, να συμβάλλεις στην αποτελεσματική εξάλειψη αυτής της «βρωμιάς» που λερώνει τις εισόδους των πολυκατοικιών, τις πλατείες ή τα σκοτεινά σοκάκια της γειτονιάς σου. Το αίτημα για ασφάλεια δεν εμφανίζεται πλέον ως ένα κοινωνικό καθήκον με κοινωνικούς όρους άλλα ως ένα ατομικό καθήκον με αισθητικούς όρους. Οι λόγοι περί ασφάλειας εξατομικεύουν και δημιουργούν μια σχέση με τον εαυτό με τον ίδιο τρόπο που οι καμπάνιες για την καθαριότητα των πόλεων και των γειτονιών απευθύνονται στην περιβαλλοντική συνείδηση του καθενός ξεχωριστά. Και όπως, επίσης, η περιβαλλοντική συνειδητοποίηση δεν χρησιμοποιείται για να αντικαταστήσει τα σκουπιδιάρικα αλλά να ενισχύσει το έργο τους, έτσι και η ηθική της μηδενικής ανοχής επινοείται για να υποβοηθήσει, να ζητήσει και να νομιμοποιήσει, βίαιες και απάνθρωπες πρακτικές των σωμάτων αποκατάστασης και διατήρησης της τάξης, το «λειτούργημα» της αστυνομίας. Δεν υπονοούμε ότι η ηθική της εργασίας αντικαθίσταται από την ηθική της μηδενικής ανοχής, αλλά ότι η ηθική της μηδενικής ανοχής αποτελεί μία ανακλαστική πλευρά της αισθητικής της κατανάλωσης που την οδηγεί με τέτοιο τρόπο ώστε να την κάνει να ταυτίζει το «ωραίο» με το «καλό» και το «άσχημο» με το «κακό» ή «εχθρικό». Η υποκειμενοποίηση που επιχειρείται να επιτευχθεί διαμέσου της ηθικής της μηδενικής ανοχής είναι μία εγγενής όψη της σχέσης με τον εαυτό που οργανώνει η αισθητική της κατανάλωσης. Το συμβολικό μήνυμα που εγγράφεται στον ατομικό χάρτη των υποκειμένων συνιστά και το τιμωρητικό διακύβευμα της καταναλωτικής κοινωνίας: εάν δεν μπορείς να είσαι υποκείμενο σπατάλης τότε η γραμμή που σε διαχωρίζει από το να γίνεις αντικείμενο σπατάλης δεν απέχει πολύ. Η φτώχεια ξεμένει σκονισμένη και μουχλιασμένη στα ράφια της ηθικής, της οποίας σκοπός είναι η απενεχοποίηση από οποιαδήποτε καταστροφή και θυσία της ανθρώπινης αξίας, και καθώς μετατρέπεται σε κίνδυνο κοινωνικής υγιεινής με ηθικοαισθητικούς όρους, η ανακύκλωση της σε αστυνομικά αυτοκίνητα, κάγκελα και βαριές τιμωρίες ανακύπτει ως απαίτηση της εξατομικευμένης πλειονότητας.




ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 1.Ζ. Μπάουμαν, 2002, Η εργασία, ο καταναλωτισμός και οι νεόπτωχοι, Μεταίχμιο

2.Ο. Στασινοπούλου, 1990, Κράτος Πρόνοιας. Ιστορική εξέλιξη- Σύγχρονες Θεωρητικές Προσεγγίσεις, Gutenberg, βλ. επίσης T.H. Marshall, T. Bottomore, 2000, Ιδιότητα του πολίτη και κοινωνική τάξη, μτφ. Ο. Στασινοπούλου, Gutenberg

3.Για την κατανάλωση ως σύστημα κοινωνικού ελέγχου βλ. Ζ. Μπωντριγιάρ, 2000, Η καταναλωτική κοινωνία, Νησίδες. Κυρίως τις σελίδες 71-95

4. Ζ. Μπάουμαν, 2002, Η εργασία, ο καταναλωτισμός και οι νεόπτωχοι, Μεταίχμιο, σελ. 175-199

5.D. Melossi, Ποινικές πρακτικές και «διακυβέρνηση των πληθυσμών» στους Marx και Foucault, στο Α. Κουκουτσάκη (επιμ), 2006, Εικόνες Φυλακής, Πατάκης. Βλ. επίσης D. Melossi, 2008, Controlling Crime. Controlling Society, Polity Press, pg. 199-228.

6.L. Waquant, 2001, Οι φυλακές της μιζέριας, Πατάκης 7.Ό.π, σελ. 38 8.Ό.π, σελ. 81